Devletin eğitim kurumları aracılığıyla kazandırmak istediği resmi hedefleri içeren taslaktır. Ülke genelinde standartları belirler ve kağıt üzerinde yazılıdır.
Resmi programın öğretmenden öğretmene değişerek sınıfa yansıyan, fiilen öğretilen kısmıdır. Kağıt üzerindeki niyetlerin eyleme dönüşmüş halini ifade eder.
Resmi programda yer almasına rağmen çeşitli sebeplerle (sınavda çıkmaması, zaman yetersizliği vb.) işlenmeyen ve atlanan konulardır.
Yazılı olmayan, okulun sosyal iklimi ve öğretmen tutumlarıyla öğrenciye geçen değerler ve inançlardır. Bazen resmi programdan daha kalıcı ve etkili öğrenmeler sağlar.
Resmi program dışındaki planlı spor, sanat ve kültürel etkinliklerdir. Öğrencilerin boş zamanlarını değerlendirmeyi ve sosyalleşmelerini hedefler.
Programın uygulanabilmesi için sağlanan ders kitabı, zaman, bütçe, laboratuvar ve uzman desteği gibi tüm kaynakları kapsar.
Evet, hedeflerin belirlenmesiyle başlayan ve değerlendirmeyle biten doğrusal ve tümdengelimci bir yaklaşımı benimser. İhtiyaç analizinden çok hedeflere odaklanır.
Tabandan tavana (öğretmenden uzmana) doğru geliştirilir. İhtiyaçların belirlenmesiyle başlar ve süreçte öğretmenlerin aktif rol almasını savunur.
Hem hedefleri (Tyler) hem de ihtiyaçları (Taba) dikkate alan, mantıksal, esnek ve Türkiye'deki MEB programlarında temel alınan karma modeldir.
Program geliştirmeyi bir karar verme ve değerler süreci olarak görür. İnançlar, değerler ve yönetim becerileri sürecin merkezindedir.
Eğitimsel hedefleri genel ve özel olarak ikiye ayırır. Öğretim planlaması ve program geliştirme süreçlerini içi içe ve ayrıntılı ele alan sistematik bir modeldir.
Ulaşılmak istenen ideal durum ile mevcut durum arasındaki farkın tespit edilmesine dayanır. En çok kullanılan ihtiyaç belirleme yaklaşımıdır.
Mevcut duruma değil, gelecekte ortaya çıkması muhtemel durumlara, ulusal ve evrensel yönelimlere bakarak ihtiyaçları belirler.
Bir eğitim ihtiyacının karşılanması durumunda elde edilecek fayda ile karşılanmaması durumunda oluşacak zarar karşılaştırılarak karar verilir.
Toplumdaki farklı baskı gruplarının, çoğunluğun, meslek odalarının ve sendikaların beklentileri dikkate alınarak eğitim ihtiyaçları saptanır.
Birbirinden bağımsız uzmanların bir araya gelmeden, yazılı anketler aracılığıyla ortak bir fikir birliğine varmasını sağlayan tahmin ve ihtiyaç saptama yöntemidir.
Kısa sürede tecrübeli ustalarla bir araya gelerek belirli bir mesleğin beceri profilini çıkarmak için kullanılan hızlı ve etkili bir iş analizi tekniğidir.
Öğrencinin olguları, kavramları ve kuralları olduğu gibi ezberden hatırlamasıdır. Hatırlama, tanıma, listeleme eylemlerini içerir.
Öğrenilen bilginin kişinin kendi cümleleriyle ifade edilmesi, çevrilmesi, yorumlanması ve özetlenmesi düzeyidir. Anlamın içselleştirildiğini gösterir.
Kavranan soyut bilgilerin, kuralların veya formüllerin yeni ve somut bir problem durumunda kullanılarak çözüm üretilmesidir.
Bütünün parçalarına ayrılması, parçalar arası ilişkilerin ve örüntülerin bulunmasıdır. Neden-sonuç ilişkisi kurmak bu düzeye girer.
Parçaları yeni bir bütün oluşturacak şekilde bir araya getirmektir. Orijinal bir ürün, özgün bir proje veya yeni bir fikir üretme eylemidir.
Bir ürünün, fikrin veya projenin belirli iç ve dış ölçütlere (kriterlere) göre yargılanması, eleştirilmesi ve değerinin biçilmesidir.
Anderson ve Krathwohl, isim soylu kelimeleri fiil soylu yapmış (Sentez > Yaratma) ve Değerlendirme ile Yaratma basamaklarının yerini değiştirmiştir.
Kişinin bir uyarıcının, olayın veya nesnenin farkına varması ve ona dikkatini yönlendirmeye açık olması durumudur.
Öğrencinin bir uyarana karşı isteyerek tepki vermesi, eyleme katılması ve bundan zevk alması aşamasıdır. Gönüllülük esastır.
Bir davranışı, inancı veya nesneyi önemseme, ona tutkuyla bağlanma ve başkalarını da bu değere ikna etmeye çalışma düzeyidir.
Farklı değerleri karşılaştırıp aralarındaki çatışmaları çözerek kişinin kendine ait uyumlu bir değerler sistemi (felsefe) kurmasıdır.
Benimsenen değerler sisteminin kişinin yaşam tarzı ve karakteri haline gelmesidir. Davranışlar bu aşamada tamamen tutarlıdır.
Bir beceriyi yapmadan önce uzmanı izleme, gerekli aletleri tanıma ve zihinsel hazırlık yapma sürecidir.
Kişinin motor beceriyi sergilemek için bedensel, zihinsel ve duygusal olarak pozisyon alması ve hazır hale gelmesidir.
Becerinin bir usta veya öğretmen eşliğinde, onların talimatlarıyla, taklit ederek adım adım sergilenmesidir.
Öğrencinin kılavuza ihtiyaç duymadan beceriyi kendi başına, ancak henüz tam bir ustalık kazanmadan ortalama düzeyde yapabilmesidir.
Becerinin artık hiç hata yapmadan, seri, otomatikleşmiş, zaman ve enerji tasarrufu sağlanarak ustaca sergilenmesidir.
Kazanılan motor becerinin, karşılaşılan yeni ve farklı bir duruma göre esnetilip modifiye edilerek uyarlanmasıdır.
Mevcut becerilerden yola çıkarak tamamen yeni, orijinal ve daha önce kimsenin yapmadığı bir motor hareket kombinasyonu icat etmektir.
Tyler tarafından geliştirilen, konuların aşamalı ve ardışık sıralandığı, ön koşul ilişkisinin katı olduğu, yakınsak içeriğe uygun tasarımdır.
Bruner'in ortaya attığı, konuların yıllar içinde tekrar edilerek kapsamının giderek genişlediği ve derinleştiği, güncel MEB programlarında kullanılan yaklaşımdır.
Konuların kendi içinde bütünlük taşıyan bağımsız üniteler (modüller) halinde sunulduğu, modüller arası ön koşul ilişkisinin şart olmadığı yaklaşımdır.
Ortak, geniş bir temel eğitimle başlayıp yıllar geçtikçe tek bir uzmanlık alanına doğru daralan ve esnek olmayan içerik düzenlemesidir.