Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
Nesnelerin özelliklerine göre gruplandığı miktar bildirmeyen en basit ölçektir. Sayılar sadece kimlik veya kod işlevi görür.
Nesnelerin belirli bir özelliğe sahip oluş derecesine göre büyükten küçüğe dizildiği ölçektir. Aralıkların eşit olma zorunluluğu yoktur.
Birimleri eşit ve başlangıç noktası bağıl yani itibari olan ölçektir. Sıcaklık ölçümleri ve eğitimdeki başarı testleri bu gruba girer.
Gerçek sıfır noktasının kullanıldığı ve birimleri eşit olan en gelişmiş ölçektir. Ağırlık ve uzunluk gibi fiziksel ölçümler bu gruba girer.
Ölçülen özelliğin kendisiyle aynı türden bir araçla doğrudan gözlemlenip ölçülmesidir. Boy uzunluğunu metre ile ölçmek buna örnektir.
Doğrudan gözlenemeyen özelliklerin göstergesi kabul edilen davranışlar aracılığıyla ölçülmesidir. Öğrenci başarısı ve zeka ölçümleri dolaylıdır.
En az iki farklı değişken arasındaki matematiksel bir bağıntı ile elde edilen ölçme türüdür. Nüfus yoğunluğu veya hız ölçümü türetilmiştir.
Ölçülen özelliğin doğada hiç bulunmadığını ve tamamen yokluğu ifade eden başlangıç noktasıdır. Ağırlık ölçümlerindeki sıfır bu türdendir.
Uzmanlar tarafından belirlenen ve yokluk ifade etmeyen itibari bir başlangıç noktasıdır. Takvimlerdeki milat veya termometredeki sıfır buna örnektir.
Ölçme işlemi yapılmadan önce standart olarak belirlenen ve gruptan gruba değişmeyen net hedeflerdir. Yüz üzerinden elli alan geçer kuralı mutlak ölçüttür.
Ölçme işlemi yapıldıktan sonra grubun genel başarısına göre oluşan ve normlara dayalı olan ölçüttür. Sınıf ortalamasını geçen başarılıdır ifadesi bağıl ölçüttür.
Öğretim sürecinin başında öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerini ölçmek için yapılan değerlendirmedir. Seviye tespit sınavları ve muafiyet sınavları bu gruba girer.
Öğretim süreci devam ederken öğrenme eksikliklerini belirlemek ve gidermek amacıyla not verme kaygısı olmadan yapılan değerlendirmedir.
Öğretim sürecinin sonunda öğrencinin hedeflere ulaşma derecesini belirlemek ve not vermek amacıyla yapılan değerlendirmedir. Dönem sonu sınavları bu amaçla yapılır.
Bir ölçümden diğerine miktarı ve yönü hiç değişmeyen ölçüm hatalarıdır. Her öğrencinin sınav kağıdına on puan fazla eklemek sabit hatadır.
Ölçülen büyüklüğe veya başka belirli koşullara bağlı olarak miktarı kurallı şekilde değişen hatalardır. Yazısı güzel olan öğrencilere fazla puan vermek sistematik hatadır.
Miktarı yönü ve kaynağı tam olarak bilinemeyen rastgele oluşan ölçüm hatalarıdır. Öğrencinin sınav esnasındaki dikkatsizliği tesadüfi hata kaynağıdır.
Bir ölçme aracının ölçtüğü özelliği hatalardan arınık olarak ne derece tutarlı ve kararlı ölçtüğünün göstergesidir. Sadece tesadüfi hatalardan etkilenir.
Güvenirlik bir testin geçerli olması için ön şarttır ama tek başına yeterli değildir. Tamamen güvenilir bir testin geçerliği düşük olabilir.
Aynı testin aynı gruba belirli bir zaman aralığıyla iki kez uygulanıp puanlar arasındaki korelasyona bakılmasıyla güvenirliğin kararlılık anlamında bulunmasıdır.
Aynı özellikleri ölçen iki paralel formun aynı gruba ardı ardına uygulanmasıyla elde edilen eşdeğerlik katsayısıdır. Bu yöntem güvenirliği en kapsamlı ölçen yoldur.
Tek bir uygulamayla testin iki eşdeğer yarıya bölünüp puanları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Testin iç tutarlılık anlamındaki güvenirliğini verir.
Soruların doğru veya yanlış olarak puanlandığı testlerde iç tutarlılık güvenirliğini hesaplamak için kullanılır. Maddelerin güçlük indeksleri biliniyorsa bu yöntem uygulanır.
Soruların doğru yanlış puanlandığı testlerde maddelerin güçlük derecelerinin eşit olduğu varsayımıyla iç tutarlılığı hesaplar. KR-20 formülünün basitleştirilmiş halidir.
Cevapların derecelendirme ölçeği ile veya birden çok puanla değerlendirildiği likert tipi anketlerde iç tutarlılık güvenirliğini belirlemek için kullanılır.
Ölçme aracının kullanılış amacına hizmet etme derecesi ve ölçülmek istenen özelliği başka özelliklerle karıştırmadan ölçebilmesidir. Bütün hata türlerinden etkilenir.
Bir testteki soruların ölçülmek istenen konu alanını ve davranışları ne kadar dengeli temsil ettiğini gösterir. Belirtke tablosu kullanmak kapsam geçerliğini artırır.
Öğretim hedefleriyle konular arasındaki ilişkiyi gösteren iki boyutlu bir çizelgedir. Sınavların kapsam geçerliğini sağlamada en güvenilir planlama aracıdır.
Testin ölçtüğünü iddia ettiği soyut psikolojik özellikleri veya teorik kurguları gerçeğe uygun şekilde ölçebilme derecesidir. Faktör analizi ile incelenebilir.
Ölçme aracından elde edilen puanların gelecekteki performansı veya başarıyı ne kadar doğru tahmin edebildiğinin bir göstergesidir. İşe alım veya üniversiteye giriş sınavlarında çok önemlidir.
Yeni geliştirilen bir testin aynı özelliği ölçtüğü bilinen güvenilir ve önceden uygulanmış mevcut bir test ile olan uyum derecesidir.
Bir ölçme aracının dışarıdan bakıldığında ölçmek istediği özelliği ölçüyor izlenimi bırakmasıdır. Kitapçığın üzerinde matematik testi yazması basit bir örnektir.
Puanlama güvenirliği ve objektifliği en yüksek test türüdür. Çok soru sorulabilmesi sayesinde kapsam geçerliği yüksek olur ancak sentez ve değerlendirme basamağını ölçmede yetersizdir.
Öğrencinin bilmediği soruları tesadüfen doğru yanıtlama ihtimalidir. Şans başarısını engellemek için yanlış cevapların doğruları götürmesi ilkesi olan düzeltme formülü kullanılır.
Kapsam geçerliğini sağlama kapasitesi yüksek olan ancak seçenek sayısı az olduğu için şans başarısının en yüksek olduğu test türüdür.
Kavramlar terimler veya olaylar arasındaki ilişkilerin ölçülmesinde kullanılır. Cevap sayısının soru sayısından fazla olması şans başarısını azaltır.
Soruların anında yanıtlandığı ve ifade becerisini en iyi ölçen yöntemdir. Az sayıda soru sorulabildiği için kapsam geçerliği ve puanlama objektifliği düşüktür.
Öğrencinin organize etme ve sentez becerilerini en iyi ölçen sınav türüdür. Puanlayıcı yanlılığı karıştığı için puanlama güvenirliği düşüktür.
Performans değerlendirmelerinde ve açık uçlu sorularda değerlendirme kriterlerini netleştiren araçlardır. Yazılı yoklamalarda puanlama güvenirliğini artırmak için mutlaka dereceli puanlama anahtarı kullanılmalıdır.
Bir puan dağılımındaki tüm verilerin toplamının veri sayısına bölünmesidir. Uç değerlerden en çok etkilenen en hassas merkezi eğilim ölçüsüdür.