Dil Bilgisi

Yazım kuralları

YKS · TYT · TYT Türkçe

⚡ Hızlı Özet

etmek, olmak, eylemek gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) varsa bitişik yazılır (Örn: kaybolmak, hissetmek). Herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır (Örn: fark etmek, terk etmek, var olmak).

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

etmek, olmak, eylemek gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) varsa bitişik yazılır (Örn: kaybolmak, hissetmek). Herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır (Örn: fark etmek, terk etmek, var olmak).
Cümleden çıkarıldığında cümlenin yapısı/anlamı bozulmuyorsa bağlaçtır ve her zaman ayrı yazılır. Bağlaç olan 'de/da' asla 'te/ta' şeklinde yazılmaz. Bulunma durum eki olan '-de/-da' ise eklendiği kelimeye bitişik yazılır ve sertleşerek '-te/-ta' olabilir.
Bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Ancak kalıplaşmış olan 'sanki, oysaki, mademki, belki, halbuki, çünkü, meğerki' kelimelerinde bitişik yazılır. Sıfat yapan '-ki' (Örn: sınıftaki çocuk) ve ilgi zamiri olan '-ki' (Örn: benimki) ise eklendiği kelimeye bitişik yazılır.
Soru eki 'mi / mı / mu / mü' her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Soru ekine gelen ekler ise soru ekine bitişik yazılır (Örn: Okuyor musunuz?, Gidecek miyiz?). Cümleye soru anlamı dışında pekiştirme veya zaman anlamı kattığında da ayrı yazılır.
Metin içerisindeki sayılar harflerle yazıldığında her basamak ayrı yazılır (Örn: bin dokuz yüz seksen beş). Sadece para ile ilgili işlemlerde, çek, senet vb. ticari belgelerde araya sonradan sayı eklenmesini önlemek amacıyla bitişik yazılır.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarının her kelimesi büyük harfle başlar ve bunlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ( ' ) ayrılmaz (Örn: Türk Dil Kurumunun, Ankara Üniversitesi Rektörlüğüne).
Yön bildiren sözcükler (kuzey, güney, doğu, batı vb.) özel isimden önce gelerek bir bölgeyi veya yönü niteliyorsa büyük harfle başlar (Örn: Batı Anadolu). Özel isimden sonra gelirse yön anlamında olduğu için küçük harfle başlar (Örn: Anadolu'nun batısı).
İkilemeler her zaman ayrı yazılır ve aralarına hiçbir noktalama işareti (özellikle virgül veya kısa çizgi) konmaz (Örn: art arda, baş başa, el ele, eciş bücüş, abur cubur).
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara gelen ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir (Örn: TDK'nin, TRT'den). Küçük harflerle yapılan kısaltmalara gelen ekler ise kelimenin tam okunuşuna göre getirilir (Örn: kg'dan, cm'yi).
Belirli bir tarih bildiren (gün veya yıl sayısı içeren) ay ve gün adları büyük harfle başlar (Örn: 29 Ekim 1923, 15 Eylül Salı günü). Belirli bir tarihi belirtmeyen ay ve gün adları ise küçük harfle başlar (Örn: Sınav haziran ayında yapılacak).
Birleşik kelimeyi oluşturan sözcüklerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğrarsa bu kelimeler bitişik yazılır (Örn: hanımeli [çiçek], aslanağzı [çiçek], biçerdöver [alet], suçiçeği [hastalık]).
Satır sonunda kelimeler bölünürken sadece heceleme kuralına uyulur. Satır sonunda veya başında tek harf bırakılamaz. Özel isim satır sonuna gelip ek aldığında sadece kesme işareti kullanılır, ayrıca kısa çizgi kullanılmaz (Örn: ...İstanbul' / dan...).
Özel ada dahil olmayan gazete, dergi vb. sözcükler küçük harfle başlar: 'Hürriyet gazetesi'.
Oysaki kelimesindeki "ki" bağlaç olmasına rağmen kalıplaştığı için bitişik yazılır (sombahçem).
Bu birleşme sırasında herhangi bir ses düşmesi veya türemesi olmadığı için kelimenin ayrı yazılması gerekir (terk etti).
Kısaltmalara getirilen ekler kısaltmanın harflerinin okunuşuna göre getirilir. 'TDK'nin' şeklinde yazılmalıdır, 'TDK'dan' yanlıştır.
Soru eki mı/mi kendisinden önceki sözcükten daima ayrı yazılır. Üzerine gelen şahıs ekleri de soru ekine bitişik yazılmalıdır: 'gidecek miyiz'.
"Baş" sözcüğüyle oluşturulan başhekim, başrol, başmimar gibi birleşik kelimeler kural gereği bitişik yazılır.
Entelektüel (tek l ile), laboratuvar, hafta sonu (ayrı) kelimeleri ise doğru yazılmıştır.
Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla yazılmalıdır. 'üçer' şeklinde yazılması gerekirken '3'er' yazılarak yazım hatası yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla yazılamaz, yazıyla yazılmalıdır (beşer).
"Baş" sözcüğüyle kurulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik sözcükler bitişik yazılır (başhekim, başyazar, başköşe vb.).
Pekiştirmeli kelimeler (yemyeşil, tertemiz, sırılsıklam vb.) daima bitişik yazılmalıdır. Ayrı yazılması yazım hatasıdır.
Özel adlardan türetilen kelimeler büyük harfle başlar: 'Türkçe'. Cümlede küçük yazılarak yazım hatası yapılmıştır.
Cümle büyük harfle başlar; özel adlar, kişi adları, yer adları, kurum adları büyük harfle yazılır. Örnek: Ankara, Ahmet, Türk Dil Kurumu.
Özel adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Yapım ekleri ve onlardan sonraki ekler ayrılmaz. Örnek: Ankara'da, Türkçeyi.
Metin içinde küçük sayılar yazıyla yazılabilir; büyük ve kesirli sayılar rakamla gösterilir. Sıra sayıları ya rakam ve noktayla ya da yazıyla yazılır.
Ayrı yazılan de, da bağlacıdır; cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Her zaman ayrı ve büyük ünlü uyumuna göre de ya da da biçiminde yazılır.
Sözcüğe bitişik yazılan -de, -da bulunma hâli ekidir; yerde, sırada anlamı katar. Cümleden çıkarılamaz. Örnek: Evde kaldım.
Ayrı yazılan ki bağlaçtır; cümleleri birbirine bağlar. Örnek: Duydum ki gelmişsin. Kalıplaşmış birkaç sözcükte bitişik yazılır: oysaki, mademki.
İlgi ya da sıfat yapan -ki eki bitişik yazılır. Örnek: yarınki, akşamki, benimki; sözcüğe eklenerek yeni anlam kazandırır.
Soru edatı mi her zaman ayrı yazılır; kendinden önceki sözcükten sonra gelen ekler ise ona bitişir. Örnek: Geldin mi, güzel mi, okuyor musun.
Ses düşmesi ya da anlam kayması olan birleşik sözcükler bitişik yazılır. Örnek: kahvaltı, cumartesi, hanımeli, başöğretmen.
İkilemeler ayrı yazılır ve araya noktalama girmez. Örnek: yavaş yavaş, ev bark. Pekiştirmeler bitişik yazılır: sapasağlam, bembeyaz.
Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır; yapım ekleri ve çokluk eki genellikle ayrılmaz.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım kurallarına aykırı bir kullanım vardır?

  • AHafta sonu arkadaşlarımla sinemaya gitmek için sözleştik.
  • BKılavuz çizgilerini takip ederek resmi tamamladı.
  • CBirkaç gün sonra tekrar görüşmek üzere vedalaştık.
  • DOlanları duyunca ne yapacağını bilemeyip apışıp kaldı.
  • EHerşeyin yolunda gitmesi için dua ediyordu.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir hata vardır?

  • AOlayın detayları Resmi Gazete'de yayımlandı.
  • BYarın Doktor Ahmet Bey hastanede nöbetçi olacak.
  • CCumhuriyet Bayramı'nı tüm yurtta coşkuyla kutladık.
  • DKuzenim ingilizce kursuna gitmeye karar verdi.
  • EBu yaz Ege kıyılarını gezeceğiz.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de / da" bağlacının yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

  • ABu konuyu onunlada konuşmamız gerekiyor.
  • BEvde de yapacak çok işimiz kalmadı artık.
  • CSen de bizimle sinemaya gelmek ister misin?
  • DYolda gelirken cüzdanını da kaybetmiş.
  • EÇalışsa da bu sınavı kazanması çok zor.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mi" soru edatının yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

  • ABu soruyu çözmek gerçekten o kadar kolay mı?
  • BGüzel mi güzel bir bahçeli ev satın aldılar.
  • COnu gördün mü olanları hemen anlatırsın.
  • DSana verdiğim kitabı henüz okumadınmı?
  • EYarınki toplantıya sen de gelecek misin?

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı yanlıştır?

  • AOnun bu kararı herkez tarafından şaşkınlıkla karşılandı.
  • BBirkaç gün sonra tekrar görüşmek üzere sözleştik.
  • CSokaktaki gürültüye hiç kimse anlam veremedi.
  • DBirçok öğrenci bu yıl kütüphaneye üye oldu.
  • EOlayın detaylarını hiçbir yerde konuşmadık.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Yazım kuralları sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında