Anlam Bilgisi

Paragrafta anlatım biçimleri ve teknikleri

YKS · TYT · TYT Türkçe

⚡ Hızlı Özet

Parçada zaman "durmaksızın akan görünmez bir nehre" benzetilmiştir. Benzetme yoluyla zamanın akıcılığı somutlaştırılarak anlatılmıştır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Parçada zaman "durmaksızın akan görünmez bir nehre" benzetilmiştir. Benzetme yoluyla zamanın akıcılığı somutlaştırılarak anlatılmıştır.

Yazar, "kitap okumanın modasının geçtiği" tezine karşı çıkmakta, kendi tezini (basılı kitap okumanın derinleştirici gücünü) savunarak okuyucunun fikrini değiştirmeyi amaçlamaktadır.

Parçada otobüsün yolda ilerlemesi, şoförün tepkisi, kaya parçasıyla karşılaşma ve otobüsün durması gibi eylemler bir olay akışı (hareketlilik/devinim) içinde aktarılmıştır.

Parçada klasik eserler ulu çınara benzetilmiştir (benzetme). Zamanın noter olarak görülmesi kişileştirmedir.

Parçada empati "toplumsal barışın çimentosuna" benzetilmiş (benzetme) ve Carl Rogers'ın sözü doğrudan aktarılarak tezi desteklenmiştir (tanık gösterme).

Yazar edebi kalıcılığı savunurken Cemil Meriç'in sözünü doğrudan aktararak görüşünü desteklemiştir.

Parçada tiyatro ile sinema sanatları; sahneleniş biçimleri, performans tipleri ve izleyiciyle olan ilişkileri yönünden kıyaslanarak karşılaştırılmıştır.

Parçanın başında "Gürültü,... seslerin bütünüdür" denilerek "tanımlama" yapılmıştır. 'dır.

Parçada bozkırın, yolun, ahlat ağaçlarının ve köyün manzarası niteleyici sözcüklerle resmedilmiştir (betimleme).

Parçada güven "cam vazoya" benzetilmiş (benzetme) ve Dostoyevski'nin sözü doğrudan aktarılarak tez savunulmuştur (tanık gösterme).

Parçada "renk renk çiçekler, mavi gökyüzü" görme duyusuna; "çıngırak sesleri" işitme duyusuna; "kekik kokusu" koklama duyusuna; "suyun serinliği" dokunma (hissedilme) duyusuna hitap eder.

Beyaz köpükler, renkler (görme); dalgaların ve taşların hışırtısı (işitme); deniz yosunu kokusu (koklama); serin esen rüzgar (dokunma/hissetme) duyularına aittir.

Parçada vadideki göl, ağaçlar, gökyüzü, rüzgar ve sazlıkların görüntüsü niteleyici sözcüklerle ve duyusal ayrıntılarla göz önünde canlandırılacak şekilde tasvir edilmiştir (betimleme).

Parçada ekolojik tarım ile konvansiyonel (endüstriyel) tarım sistemleri; yöntemleri, toprak üzerindeki etkileri ve gelecek üzerindeki sonuçları yönünden kıyaslanmıştır.

Parçada arkeoloji biliminin ne olduğu, amacı ve önemi hakkında okuyucuya bilgi verilmiştir.

Ancak sayısal verilerden yararlanılmamıştır.

Sarı ışık ve ıslak kaldırımlar (görme); yaprakların hışırtılı sesleri (işitme); nemli toprak ve kömür dumanı kokusu (koklama); sert rüzgar ve soğuk hava (dokunma/hissetme) duyularına aittir.

Altın sarısı yapraklar (görme); rüzgarın fısıltısı (işitme); toprak ve yaprak kokusu (koklama); nemli toprak (dokunma/hissetme) duyularına aittir.

Yazar eğitimde sorgulamanın ve problem çözmenin başarısını savunurken "Finlandiya eğitim sistemini" örnek göstererek tezini somutlaştırmış ve örneklendirme yapmıştır.

Parçada roman ile öykü türleri; kapsamları, karakter gelişimleri ve yapıları yönünden kıyaslanmıştır.

Yazar, yazmanın insanın kendini keşfetme süreci olduğunu savunurken deneme türünün kurucusu Montaigne'in sözünü doğrudan aktararak kendi tezini güçlendirmiştir.

Parçada yazarın kelime seçimi "zihnindeki renk paletine" ve kelimeler de "birer tabloya" benzetilmiştir.

Parçada Selim'in kütüphaneden çıkması, sokakta yürümesi, sahafın önünde durması ve yoluna devam etmesi eylemleri olay akışı içinde anlatılmıştır (öyküleme).

Parçada bir kahramanın (Yusuf) başından geçen olaylar, zaman ve mekân bağlamında hareket unsuru ön planda tutularak aktarılmıştır.

Yazar, düşüncenin sorgulanması gerektiği tezini savunurken ünlü düşünür Sokrates'in "Sorgulanmamış bir hayat, yaşanmaya değer değildir" sözünü doğrudan aktararak görüşünü desteklemiştir.

Bir konu hakkında bilgi vermeyi amaçlar; öğretici ve nesneldir. Okuru bilgilendirmeye yönelir, duygu ve süse yer vermez.

Yazar bir görüşü çürütüp kendi görüşünü benimsetmeye çalışır. Karşıt düşünceyi savunma sözleriyle ileri sürüp yıkma amacı taşır.

Varlıkların özelliklerini sözcüklerle resim çizer gibi anlatır. Okurda görsel izlenim uyandırır; nitelik bildiren sözcükler çoktur.

Bir olayı zaman akışı içinde, kişi ve yer bağlamında anlatır. Olay, kahraman, zaman ve mekân ögeleri bulunur; harekete dayalıdır.

Bir kavramın ne olduğunu belirgin çizgileriyle açıklar; bu nedir sorusuna cevap verir. Örnek: Şiir, duyguların ölçülü söylenişidir.

Soyut ya da genel bir düşünceyi somut örneklerle anlaşılır kılar. Örnek: sözcüğü ya da somut durumlar bu teknikte sık kullanılır.

İki varlık, kavram ya da durumu benzer ve farklı yönleriyle kıyaslar. Ayrım ve benzerlikleri ortaya koyarak düşünceyi güçlendirir.

Düşünceyi inandırıcı kılmak için tanınmış bir kişinin sözüne başvurur. Uzman görüşü ve söz aktarımı düşünceyi destekler.

Düşünceyi somutlaştırmak için istatistik, oran ve sayısal bilgi kullanılır. Nesnellik ve inandırıcılık kazandırır.

Bir varlığın niteliğini güçlendirmek için onu başka bir varlığa benzetir. Örnek: Aslan gibi güçlüydü; benzetme somutlaştırır.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Türkiye, su zengini bir ülke değildir; aksine su stresi yaşayan ülkeler arasında yer almaktadır. Ülkemizde kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı yaklaşık 1.340 metreküptür. Bilimsel kriterlere göre, bu miktarın 1.000 metrekübün altına düşmesi "su kıtlığı" anlamına gelmektedir. Yapılan projeksiyonlar, nüfus artışı ve küresel ısınma nedeniyle 2030 yılında bu miktarın 1.120 metreküpe gerileyeceğini göstermektedir. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisi ağır basmaktadır?

ABenzetme
BTanık Gösterme
CÖrneklendirme
DSayısal Verilerden Yararlanma
ETanımlama