Türkiye'nin yer şekillerinin engebeli, yüksek ve dağların genelde doğu-batı uzantılı olması kuzey-güney ulaşımını zorlaştırmış ve maliyetli hale getirmiştir.
Türkiye'de hem yolcu (yaklaşık %90) hem de yük taşımacılığında en çok kullanılan, ülkenin her noktasına en yaygın ulaşan taşıma türüdür.
Kuzey Anadolu Dağları ve Torosların uzanış yönü nedeniyle Türkiye'deki ana yollar, demiryolları ve yerleşimler daha çok doğu-batı istikametinde uzanır.
Karadeniz ve Akdeniz'de kıyıdan iç kesimlere geçiş, dağ silsilelerini aşmak için doğal geçitler (Belen, Gülek, Sertavul, Çubuk, Zigana, Kop) ve dev tüneller (Ovit) aracılığıyla sağlanır.
Yer şekillerinin çok engebeli ve yüksek olduğu Doğu Karadeniz, Hakkari, Menteşe yöresi ile Teke-Taşeli platolarında yol yapım maliyetleri çok yüksektir.
Yer şekillerinin en sade ve düz olduğu Marmara (Ergene), İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu ovalarında yol yapım maliyetleri en düşüktür.
Erişim kontrollü, yüksek hız ve yüksek standartlı (gişeli) çok şeritli yollardır. Türkiye'de en yoğun Marmara, Ege ve İç Anadolu-Akdeniz bağlantısında (İstanbul-Ankara-İzmir üçgeni) bulunur.
Karayoluna göre yük taşımacılığında daha ucuzdur. Cumhuriyetin ilk yıllarında doğu bölgelerine ağırlık verilmiş, günümüzde ise yüksek hızlı tren projelerine odaklanılmıştır.
Dağlık ve sarp araziden dolayı Doğu Karadeniz (Trabzon, Rize, Artvin), Hakkari, Şırnak ve Antalya-Muğla kıyılarına demiryolu ağı ulaşmamıştır.
Karayolu köprülerinin varlığına rağmen Çanakkale Boğazı'nın iki yakasında ve Çanakkale il merkezinde henüz demiryolu bağlantısı bulunmamaktadır.
Elektrikli ve çift hatlı ileri teknoloji raylı sistemdir. İlk sefer 2009'da Ankara-Eskişehir arasında yapılmış; günümüzde İstanbul, Konya, Karaman, Sivas'a ulaşmıştır.
Asya ile Avrupa kıtalarını İstanbul Boğazı'nın altından tüp geçitle birbirine bağlayan, dünyada iki kıtayı denizin altından bağlayan ilk raylı sistemdir.
Uluslararası ticarette, özellikle ağır ve hacimli yüklerin kıtalar arası taşınmasında kullanılan en ucuz ulaşım türüdür (tek seferde çok büyük kapasite taşıyabildiği için).
Türkiye'nin gerçekleştirdiği dış ticaretin (ihracat ve ithalatın) yük (tonaj) bazında büyük bir bölümü, maliyet avantajı nedeniyle limanlardan denizyoluyla yapılır.
Bir limanın ardındaki kara parçasıyla olan ulaşım ve ticaret bağlantısına hinterlant denir. Hinterlandı geniş limanlar büyür, dar olanlar gelişemez.
İstanbul, İzmir, Mersin ve İskenderun limanları demiryolu ve otoyol bağlantılarıyla iç bölgelere kolay bağlandıkları için ardalanları (hinterlantları) geniş, ticaret hacimleri yüksektir.
Sinop ve Trabzon limanları arkalarındaki yüksek dağların ulaşımı zorlaştırması nedeniyle ardalanları dardır, bu yüzden kapasiteleri tam gelişememiştir.
Büyük yolcu (kruvaziyer) gemilerinin demirlemesiyle deniz üzerinden yapılan turizmdir. Kuşadası (Aydın), İstanbul (Galataport) ve İzmir en çok turist çeken kruvaziyer limanlarıdır.
Kamyon ve TIR gibi karayolu yük araçlarının gemilerle taşınması sistemidir. Pendik (İstanbul), Trieste (İtalya) ve Çeşme limanlarından yoğun şekilde Avrupa'ya yapılır.
En hızlı ve en pahalı ulaşım türüdür. Son yıllarda havalimanı sayısının artması ve iç hat seferlerinin teşvik edilmesiyle yolcu taşıma payı hızla yükselmiştir.
Altın, pırlanta gibi değerli madenler, çok pahalı acil ilaçlar (organlar) veya hafif ama yüksek teknolojili malzemelerin dış ticareti genellikle kargo uçaklarıyla (havayoluyla) yapılır.
Türkiye'de ve Avrupa'da ilk kez denizin taş ve kayalarla (dolgu malzemesi) doldurulmasıyla inşa edilen uluslararası havalimanıdır (Rize-Artvin havalimanı da ikinci örnektir).
Üretilen tarım ve sanayi ürünlerinin iç pazara dağıtılması veya limanlar/sınır kapıları üzerinden yurt dışına satılabilmesi, doğrudan güçlü bir ulaşım altyapısına bağlıdır.
Farklı iklimlerde farklı tarım ürünlerinin yetişmesi (örneğin Karadeniz'in çayının veya Akdeniz'in muzunun iç bölgelere satılması) bölgeler arası iç ticareti canlandırır.
Dış ticareti ve ihracatı artırmak amacıyla gümrük prosedürleri ve vergilerden muaf tutulan, yabancı sermayeyi çeken liman veya ihtisas alanlarıdır.
Bir ülkenin belirli bir dönemde (örneğin 1 yıl) yaptığı ihracat (dış satım) ve ithalat (dış alım) rakamlarının toplanmasıyla bulunan büyüklüktür.
Türkiye'de genellikle ithalat (dış alım) giderlerinin, ihracat (dış satım) gelirlerinden daha fazla olması durumudur. Bu açık çoğunlukla enerji faturasından (doğal gaz/petrol) kaynaklanır.
Türkiye'nin dışarıya sattığı malların %90'ından fazlası otomotiv, tekstil, beyaz eşya, makine gibi sanayi (endüstri) ürünleridir. Kalanı tarım ve madendir.
Türkiye'nin yurt dışından aldığı ürünlerin en büyük kısmını enerji (petrol/gaz), demir-çelik (hurda), otomotiv aksamları, kimyasal hammaddeler ve yüksek teknolojili makineler oluşturur.
Türkiye en fazla ihracatı ve dış ticaret hacmini Almanya, İngiltere, ABD ve İtalya (Avrupa Birliği ülkeleri) ile gerçekleştirmektedir.
Türkiye enerji ve hammadde/üretim malzemesi ihtiyacını en çok Rusya (gaz), Çin (teknoloji/makine) ve Almanya'dan satın almaktadır.
Türkiye'nin coğrafi konumu sayesinde yabancı bir ülkenin malının, Türkiye kara veya deniz suları üzerinden geçirilerek başka bir ülkeye satılmasından elde edilen lojistik gelirdir.
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve TANAP gibi projeler sayesinde enerji kaynakları güvenle taşınmakta, Türkiye de bu hatlardan önemli bir transit geçiş (taşıma) geliri sağlamaktadır.
Komşu ülkelerle (İran, Gürcistan, Irak vb.) karşılıklı gümrük kolaylıklarıyla yapılan, özellikle doğu sınır illerinin (Ağrı, Hakkari, Şırnak, Artvin) ekonomisini canlandıran ticarettir.
İnternet ve iletişim teknolojilerinin, kargo (ulaşım) ağlarının gelişmesiyle fiziki mağaza zorunluluğunu ortadan kaldıran ve hacmi her geçen yıl katlanarak artan ticaret türüdür.
Döviz getirmesi, dış ticaret açığını kapatması, istihdam (iş gücü) yaratması, farklı kültürleri kaynaştırması ve ulaşım/inşaat gibi birçok sektörü canlandırması turizmi kritik yapar.
Yaz aylarının sıcak, güneşlenme süresinin uzun olması nedeniyle Ege ve Akdeniz (Antalya, Muğla, İzmir) kıyılarında deniz turizmi çok gelişmiştir.
Kar yağışının ve eğimin uygun olduğu yüksek dağlarda yapılır. Uludağ (Bursa), Palandöken (Erzurum), Erciyes (Kayseri), Sarıkamış (Kars) ve Kartalkaya (Bolu) en önemli merkezlerdir.
Kar yağışının görülmediği, kışların ılık geçtiği Güneydoğu Anadolu bölgesi ile yükseltinin ve kış turizm tesisinin olmadığı yerlerde kış turizmi yapılamaz.
Anadolu, Hitit, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı için (Efes, Göbeklitepe, Ani Harabeleri) tarihi kalıntı bakımından dünyada eşsizdir.