Ekonomik Coğrafya

Türkiye'de tarım ve hayvancılık

KPSS · KPSS Coğrafya

⚡ Hızlı Özet

Doğaya bağımlılığın yüksek, verimin düşük olduğu; sulama ve gübrelemenin yetersiz kaldığı geleneksel kuru tarım yöntemidir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Doğaya bağımlılığın yüksek, verimin düşük olduğu; sulama ve gübrelemenin yetersiz kaldığı geleneksel kuru tarım yöntemidir.
Sulama, gübreleme, ilaçlama, kaliteli tohum ve makineleşmenin yoğun olarak kullanıldığı, birim alandan en yüksek verimin alındığı tarım türüdür.
Toprağın su ve mineral toplaması için bir yıl boş bırakılmasıdır. Kurak (İç Anadolu) bölgelerde yaygındır, erozyonu artırır.
Nadası azaltmak için tarlaya her yıl suyu ve minerali farklı kullanan başka bir ürün ekilmesidir (örneğin bir yıl buğday, bir yıl nohut).
Tarımda traktör kullanımı insan gücüne ihtiyacı azaltıp kırdan kente göçü hızlandırırken, ekilen alanı ve tarımsal üretimi artırır.
Doğu Karadeniz, Hakkari ve Menteşe yöresi gibi eğimli ve dağlık arazilerde tarımda makine kullanımı çok zordur.
Zeytin, incir ve fındık yaz kuraklığına dayanıklı veya her mevsim yağış isteyen yapıda olduklarından özel bir sulama istemezler.
Kırmızı mercimek yaz kuraklığı istediği için sulamanın artmasıyla yerini pamuk ve mısır gibi daha kârlı ürünlere bırakır (GAP etkisi).
Çay, fındık, muz ve turunçgillerin yetişme şartları çok dar ve özel olduğu için iklim seçicilikleri en yüksek tarım ürünleridir.
Buğday, şeker pancarı ve üzüm farklı iklim şartlarına ve sıcaklık farklarına uyum sağlayabildikleri için Türkiye'nin her yerinde yetişebilir.
Yetişme döneminde ilkbahar yağışı, olgunlaşma döneminde yaz kuraklığı ve sıcaklığı isteyen, Türkiye'de en geniş alanda ekilen tahıldır (İç Anadolu liderdir).
Her mevsim yağış alan Doğu Karadeniz kıyılarında yaz kuraklığı olmadığı için buğday olgunlaşamaz (yerini mısıra bırakır).
Sert karasal iklimin ve yüksekliğin etkisiyle yaz mevsiminin serin ve yağışlı geçmesi buğday tarımını zorlaştırır.
Buğdaya göre soğuğa ve kuraklığa daha dayanıklı, olgunlaşma süresi daha kısa olan tahıldır (hayvan yemi ve bira sanayisinde kullanılır).
Normalde Karadeniz iklimine özgü bir tahılken, günümüzde sulama (modern tarım) imkanlarıyla en fazla Akdeniz ve Çukurova'da üretilmektedir.
Bol su ve sıcaklık isteyen, sıtma hastalığına neden olduğu için devlet kontrolünde ve genellikle akarsu boylarında (Edirne-Meriç) yetiştirilen tahıldır.
Yetişme döneminde su, olgunlaşma döneminde yüksek yaz sıcaklığı ve kuraklık ister. GAP ile birlikte en çok Güneydoğu Anadolu (Şanlıurfa) bölgesinde üretilir.
Tarladan söküldükten sonra çabuk bozulduğu için fabrikaya yakın işlenmesi gereken, posası (küspe) hayvan yemi olduğu için çevresinde besi hayvancılığını geliştiren üründür.
Akdeniz ve Ege kıyılarında pamuk, turunçgil gibi daha yüksek gelir getiren (ekonomik getirisi yüksek) ürünler tercih edildiği için ekilmez.
Kalitesinin düşmemesi için devlet kontrolünde üretilen, toprak seçiciliği az olan, Ege (Manisa) bölgesinin üretiminde birinci olduğu üründür.
Yıkanmış (kireçsiz/tuzsuz) toprak ve yıl boyu bol yağış isteyen, üretiminin %100'ü Doğu Karadeniz'de (Rize ve çevresi) yapılan üründür.
Uyuşturucu elde edilebildiği için üretimleri devlet kontrolünde olan (haşhaş en çok Afyon, kenevir Samsun çevresi) endüstri bitkileridir.
Büyüme döneminde yağış, olgunlaşma döneminde güneş isteyen, Trakya'nın (Ergene Bölümü-Tekirdağ/Edirne) en çok ürettiği yağ bitkisidir.
Akdeniz ikliminin karakteristik bitkisidir. Soğuğa dayanıksızdır, en çok Ege Bölgesi'nde üretilir. Yağ kalitesi en yüksek Ege'dedir.
Karadeniz ikliminin nemli ve serin şartlarını seven, Türkiye'nin dünyada üretim ve ihracat birincisi olduğu (Ordu/Giresun/Sakarya) kabuklu meyvedir.
Kış ılıklığı isteyen, en fazla Ege'de (Aydın) yetişen, kurutularak ihracatında Türkiye'nin dünya birincisi olduğu üründür.
Portakal, mandalina, limon ve greyfurttan oluşur. Kış ılıklığı ister, Akdeniz ve Ege kıyıları ile Rize'de (mikroklima) yetiştirilir.
Kuraklık ve yüksek sıcaklığa en dayanıklı baklagildir, bu nedenle üretiminin hemen hemen tamamı Güneydoğu Anadolu'dan (Şanlıurfa) karşılanır.
Doğal otlaklarda yapılan, iklim şartlarına bağlı olduğu için et ve süt veriminin yıllara göre çok dalgalandığı geleneksel hayvancılıktır.
Kapalı alanlarda, modern yöntemlerle, suni yem kullanılarak yapılan; iklime bağımlılığın az, verimin yüksek ve istikrarlı olduğu hayvancılıktır.
Yaz yağışlarıyla gür çayırların oluştuğu yüksek yerlerde, özellikle Erzurum-Kars ve Doğu Karadeniz platolarında yaygın olarak yapılır.
Kümes hayvancılığı (tavukçuluk) ve besi büyükbaş hayvancılığı, yüksek nüfusun et/süt talebini karşılamak için genellikle büyükşehirlerin (Marmara/Ege) etrafında toplanmıştır.
Kurak iklimin bozkır (step) bitki örtüsüne uyum sağlamış koyun, Türkiye'de en çok yetiştirilen hayvan türüdür (İç Anadolu ve Doğu Anadolu).
Kayalık ve sarp arazilere (Toroslar) uyum sağlamış, ancak orman filizlerine zarar verdiği için Akdeniz'de devlet tarafından yetiştirilmesi sınırlandırılan türdür.
Yünleri tekstilde (tiftik/moher) çok değerli olan, İç Anadolu'da (Ankara ve çevresi) yaygın olarak yetiştirilen türdür.
Dut yaprağı yiyerek beslenen, günümüzde suni ipeğin çıkmasıyla gerileyen, en çok Diyarbakır, Antalya ve Bursa çevresinde yapılan faaliyettir.
Bitki örtüsü çeşitliliğinin (çiçek/çam) fazla olduğu, yüksek ve dağlık (tarım ilacından uzak) yerlerde (Muğla, Ordu, Hakkari, Kars) çok gelişmiştir.
Arıcıların, farklı yükseltilerde çiçek açma sürelerinin değişmesinden faydalanmak için kovanlarını yıl içinde farklı bölgelere taşımasıdır.
Eğirdir, Beyşehir gölleri ve Fırat, Kızılırmak gibi nehirler ile baraj göllerinde yapılan balıkçılık faaliyetidir.
Türkiye'de açık deniz (okyanus) kıyısı olmadığı ve okyanus akıntıları bulunmadığı için balıkçılığın %80'i kıyı sularında, özellikle Karadeniz'de yapılır.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Türkiye'de ipekböcekçiliğinin geleneksel merkezi olarak bilinen ve ipekli dokumacılığıyla ünlü il aşağıdakilerden hangisidir?

  • AArdahan
  • BSivas
  • CAksaray
  • DÇankırı
  • EBursa

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimi etkileyen doğal faktörlerden biri değildir?

  • Aİklim koşulları
  • BYer şekilleri
  • CToprak özellikleri
  • DPazarlama olanakları
  • ESu kaynakları

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin su isteği diğerlerine göre çok daha fazladır?

  • ABuğday
  • BArpa
  • CMercimek
  • DÇeltik
  • ENohut

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Türkiye'de ekim alanı en geniş olan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?

  • APamuk
  • BBuğday
  • CŞeker pancarı
  • DAyçiçeği
  • ETütün

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Türkiye zeytin üretiminde ilk sırada yer alan ve Edremit Körfezi çevresini de kapsayan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

  • AKaradeniz Bölgesi
  • BEge Bölgesi
  • Cİç Anadolu Bölgesi
  • DDoğu Anadolu Bölgesi
  • EGüneydoğu Anadolu Bölgesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Türkiye'de tarım ve hayvancılık sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında