Sosyolojiye giriş

1. 19. yüzyılda Avrupa'da Feodal yapının çözülmesi, fabrika sistemine geçiş ve hızlı kentleşme geleneksel toplumsal düzeni sarsmış; işsizlik, suç ve yoksulluk gibi yeni sorunlar baş göstermiştir. Dönemin düşünürleri bu kaotik ortamda toplumsal düzeni yeniden tesis edebilmek ve toplumsal değişimin yasalarını saptayabilmek amacıyla pozitif bir toplum bilimine ihtiyaç duymuşlardır. Bu parçadan hareketle sosyolojinin doğuşuyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• ABireysel psikolojik sorunları çözme amacından kaynaklanmıştır.
• BGeleneksel toplum yapısını korumayı tek hedef olarak belirlemiştir.
• CToplumsal bunalım ve değişim süreçlerinin bir ürünü olarak biçimlenmiştir.
• DSadece teorik soyutlamalar yaparak pratik sorunları göz ardı etmiştir.
• EDoğa bilimlerinin yöntemlerini tamamen reddederek gelişmiştir.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir araştırmacı, Doğu Anadolu'daki belirli bir köyün akrabalık ilişkilerini, ekonomik yapısını, geleneklerini ve gündelik yaşamını bir yıl boyunca o köyde yaşayarak tüm ayrıntılarıyla incelemiş ve elde ettiği verileri kapsamlı bir rapor hâline getirmiştir. Araştırmacının kullandığı bu sosyolojik araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

• AAnket
• Bİstatistik
• CÖrneklem
• DSosyometri
• EMonografi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Sosyoloji, toplumsal kurumları ve yapıları incelerken geçmişte yaşanmış süreçleri göz ardı edemez. Örneğin, günümüz aile yapısındaki değişimi anlamak için Osmanlı toplumundaki aile düzenini incelemek gerekir. Ancak sosyoloji, yaşanmış tekil olayların kronolojisini çıkarmakla yetinmez; bu olaylardan hareketle genel toplumsal ilkelere ulaşmaya çalışır. Bu parçaya göre sosyolojinin tarih bilimiyle ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• ATarihsel olayları deneysel yöntemlerle laboratuvar ortamında sınar.
• BGeçmişteki toplumsal yapıları günümüz değer yargılarıyla eleştirir.
• CTarihsel süreçleri yalnız kural koyucu sosyolojik ilkelere bağlar.
• DTarihin somut ve tekil verilerinden yararlanarak soyut genellemelere ulaşır.
• EToplumsal olaylar arasında nedensellik bağını tamamen reddeder.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Auguste Comte'a göre insan zihni ve toplumlar tarihsel süreçte üç farklı düşünsel aşamadan geçer. İlk aşamada olgular doğaüstü güçlerle açıklanırken, ikinci aşamada soyut kuvvetler ve felsefi kavramlar ön plana çıkar. Son aşamada ise insanlık, mutlak bilgi arayışından vazgeçerek olgular arasındaki değişmez ilişkileri gözlem ve deneyle araştırmaya başlar. Buna göre insan zihninin gözlem ve deneye dayanarak bilimsel açıklamalara ulaştığı son aşama aşağıdakilerden hangisidir?

• ATeolojik aşama
• BPozitif aşama
• CMetafizik aşama
• DÜtopik aşama
• EKritik aşama

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Doğduğumuzda hazır bulduğumuz dil, ahlak kuralları ve hukuk normları bizden önce de vardı, bizden sonra da var olmaya devam edecektir. Bu kurallara uymadığımızda toplumun kınaması ya da yasal yaptırımlarla karşılaşırız. Dolayısıyla bu yapılar bireysel irademizden bağımsızdır ve üzerimizde belirleyici bir güce sahiptir. Bu parçada toplumsal olgunun aşağıdaki özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?

• ABireye dışsal ve zorlayıcı olması
• BZaman içinde hiç değişmeyen durağan bir yapı taşıması
• CBireysel iradelerin özgür tercihleriyle biçimlenmesi
• DSadece yazılı hukuk kurallarından meydana gelmesi
• EBireyin psikolojik güdüleriyle doğrudan açıklanabilmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada