Dünya & Evren

Mevsimler ve iklim

LGS · LGS Fen Bilimleri

⚡ Hızlı Özet

Su damlacıklarının soğuk havanın etkisiyle buz kristallerine (altıgen yapılı kar tanelerine) dönüşerek yeryüzüne yağmasına kar denir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Su damlacıklarının soğuk havanın etkisiyle buz kristallerine (altıgen yapılı kar tanelerine) dönüşerek yeryüzüne yağmasına kar denir.
Karbon ayak izimiz doğrudan veya dolaylı olarak atmosfere salınmasına neden olduğumuz sera gazı miktarıdır.
Yüksek basınç merkezinde hava soğuk olduğu için aşağı doğru çöker (alçalıcı hava). Aşağı çöken hava ısınma eğiliminde olduğundan bulut oluşturmaz, bu yüzden gökyüzü açık ve nettir.
Havadaki bağıl nem oranını ölçen alete higrometre denir. Barometre basıncı, termometre sıcaklığı, anemometre ise rüzgarın hızını ölçer.
Dağların güneşe bakan yamaçlarının daha fazla güneş ışığı alarak daha sıcak olmasına bakı etkisi denir.
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de yaz yaşanır ve en uzun gündüz görülür. Bu tarihte gecenin gündüzden uzun olduğu yer Güney Yarım Küre'dir (orada kış mevsimi yaşanır).
Güneş ışınlarının geliş açısı büyüdükçe (dike yakın açıyla geldikçe) cisimlerin gölge boyları kısalır.
Su damlacıklarının bulut içindeki dikey hava hareketleriyle aniden donup buz kürelerine dönüşmesi ve yer çekimiyle yağması olayına dolu adı verilir.
23 Eylül sonbahar ekinoksudur. Kuzey Yarım Küre'de sonbahar başlarken Güney Yarım Küre'de ilkbahar başlar.
Günlük, anlık, dar alandaki hava olayları ve tahminleri meteorolojinin alanıdır.
21 Mart tarihinde yarım kürelerde zıt mevsimler başlar. Kuzeyde ilkbahar başlarken, güneyde sonbahar mevsimi başlar.
Güney Yarım Küre'deki diklik sınırına Oğlak Dönencesi denir. Kuzey Yarım Küre'dekine ise Yengeç Dönencesi denir.
21 Mart ve 23 Eylül tarihleri ekinoks tarihleri olup, Güneş ışınları Ekvator'a dik düşer ve eksen eğikliğinin etkisi ortadan kalktığı için tüm dünyada 12 saat gece, 12 saat gündüz yaşanır.
Havadaki su buharının yeryüzündeki soğuk yüzeylere çarparak sıvı su damlalarına dönüşmesi olayına çiy denir.
21 Haziran tarihinde Güneş ışınları Kuzey Yarım Küre'nin en kuzey diklik sınırı olan Yengeç Dönencesi'ne dik gelir ve bu bölgede yaz mevsimi başlar.
Çiy ve kırağı yeryüzüne yakın yerlerde (yaprak, araba camı vb.) nemin doğrudan yoğuşması veya kristalleşmesiyle oluşur.
Sera gazlarının (CO2, metan vb.) ısıyı tutma özelliği nedeniyle yeryüzü sıcaklığının yapay olarak artması sürecine küresel ısınma veya sera etkisi denir.
Hava olayları değişken ve tahminîdir. Gün içinde bile ani rüzgar, yağmur veya güneş görülebilir.
21 Haziran'da Yengeç Dönencesi'nde (K şehri) gölge oluşmaz. L şehrinde gölgenin güneye düşmesi Güneş'in kuzeyden geldiğini gösterir.
Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarih 3 Ocak'tır (Kuzey Yarım Küre'de kıştır). En uzak olduğu tarih ise 4 Temmuz'dur (Kuzey Yarım Küre'de yazdır).
21 Mart ekinoksunda Kuzey Yarım Küre'de ilkbahar başlarken Güney Yarım Küre'de zıttı olan sonbahar mevsimi başlar.
21 Aralık Kuzey Yarım Küre için kış gündönümüdür. Bu tarihte Güneş ışınları Kuzey Yarım Küre'ye en eğik açıyla gelir.
21 Haziran Kuzey Yarım Küre'nin en uzun gündüzüdür. Bu zirve noktadan sonra gündüz süreleri kısalmaya başlar (ancak 23 Eylül'e kadar gündüzler yine de gecelerden uzundur).
Ekinoks tarihlerinde Dünya'nın eksen eğikliği Güneş'e göre etkisiz kalır. Bu dönemde Güneş ışınları Ekvator'a öğle vakti dik açıyla düşer.
Havadaki nemin sıvılaşmadan, doğrudan katı faza geçip yeryüzündeki soğuk yüzeylerde beyaz buz tabakası oluşturması olayına kırağı denir.
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de en kısa gece yaşanır. 21 Aralık'a (en uzun geceye) kadar geçen sürede gece süreleri sürekli olarak uzar.
21 Mart'ta gece ve gündüz eşittir (12 saat). 21 Haziran'a doğru gidildikçe günler sürekli uzar ve 21 Haziran'da maksimum gündüz süresine (yaz gündönümüne) ulaşılır.
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki 24 saatlik dönüşü gece ve gündüzü oluşturur, gün içinde Güneş'in gökyüzündeki yerini ve buna bağlı günlük sıcaklık farklarını belirler.
Barometre açık hava basıncını veya atmosfer basıncını ölçen cihazdır. Higrometre nemi, termometre sıcaklığı ölçer.
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için Güneş'i doğudan doğuyor ve batıdan batıyor olarak görürüz.
Soğuk hava bölgelerinde hava tanecikleri yoğunlaşarak aşağı doğru çöker, yani alçalıcı hava hareketi yapar.
Eksen eğikliği açısı küçülürse, Güneş ışınlarının yeryüzündeki bir noktaya geliş açısının yıl içindeki değişim miktarı azalırdı.
Yarın sabah ölçülecek nem ve rüzgar anlık hava tahminidir ve meteorologların çalışma alanıdır.
Dünya'nın karanlık yarısı ile aydınlık yarısını ayıran sınıra aydınlanma çizgisi veya aydınlanma çemberi denir.
Güneş ışınları dik açıyla geldiğinde dar bir alana yoğunlaşır, bu da birim alana düşen ısı enerjisi miktarını artırır (daha sıcak olur).
Yüksek basınç merkezlerinde alçalıcı hava hareketleri görülür. Aşağı çöken hava ısınma eğilimindedir ve nem yoğuşup bulut oluşturamaz.
21 Haziran'da Güneş ışınları en büyük açıyla gelir ve gölge en kısadır. 21 Aralık'a kadar Güneş ışınlarının geliş açısı sürekli küçülür (eğikleşir).
Eksen eğikliği, Güneş ışınlarının yıl boyunca yeryüzüne gelme açısının değişmesini sağlar.
Eksen eğikliği sayesinde Dünya Güneş etrafında dolanırken yeryüzündeki bir noktaya düşen ışınların geliş açısı yıl boyunca sürekli olarak değişir.
Sera gazlarının artmasıyla küresel sıcaklıkların artması ve bunun iklim sistemleri üzerinde yarattığı köklü değişimlere küresel iklim değişikliği adı verilir.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Sera etkisi yaratan gazların başında gelen karbondioksit (CO2) salınımını azaltmak amacıyla evlerde alınabilecek en basit önlem hangisidir?

  • ABinalara ısı yalıtımı (mantolama) yaptırarak yakıt tüketimini azaltmak
  • BSıcak su kullanımını tamamen durdurmak
  • CIsıtma sistemlerinde kömür kullanımını artırmak
  • DPencereleri sürekli açık tutmak

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Havadaki nemin gökyüzünde çok soğuk hava katmanlarıyla karşılaşarak aniden sıvılaşmadan doğrudan buz kristallerine dönüşüp yeryüzüne inmesiyle oluşan yağış türü hangisidir?

  • ADolu
  • BKar
  • CYağmur
  • DÇiy

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Fosil yakıt kullanımı, çimento üretimi ve orman tahribatı gibi insan faaliyetlerinin sera gazlarını artırması sonucunda yeryüzünün ortalama sıcaklıklarının artması ve buna bağlı olarak buzulların erimesi, deniz seviyelerinin yükselmesi gibi sonuçları olan küresel çevre sorununa ne ad verilir?

  • AOzon Delinmesi
  • BKüresel İklim Değişikliği
  • CEl Nino Akıntısı
  • DAsit Yağmurları

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde (ekinoks günlerinde) Güneş ışınları öğle vakti yeryüzünde nereye tam dik (90 derecelik) açıyla düşer?

  • AKutuplara
  • BOğlak Dönencesi'ne
  • CEkvator çizgisine
  • DYengeç Dönencesi'ne

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bulutlardaki su damlacıklarının soğuk hava dalgasıyla karşılaşarak sıvı halde yeryüzüne düşmesiyle oluşan yağış türü hangisidir?

  • AYağmur
  • BKar
  • CDolu
  • DÇiy

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Mevsimler ve iklim sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında