Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
Üniter devlette yasama, yürütme ve yargı tek elden, merkezden yürütülür. Devlet tek bir anayasaya tabidir.
Türkiye, Fransa ve İngiltere gibi ülkeler dünyadaki en bilinen üniter devlet yapısına örnek gösterilir.
Federal devlette merkezi yönetim ile eyalet yönetimleri yetkileri anayasayla paylaşır. Hem merkezi hem eyalet anayasaları bulunur.
Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Rusya ve İsviçre siyasi yapısı federal olan başlıca ülkelerdir.
Bağımsız devletlerin egemenliklerini koruyarak ortak savunma gibi amaçlarla uluslararası antlaşmayla kurduğu birlikteliktir.
Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme organları birbirine karşı tamamen bağımsızdır. Kuvvetlerin sert ayrılığı ilkesi geçerlidir.
Bu sistemde bakanları meclis dışından doğrudan devlet başkanı seçer ve görevden alır. Bakanlar meclis üyesi olamaz.
Saf başkanlık sisteminde kural olarak devlet başkanı yasama organını feshedemez. Meclis de devlet başkanını düşüremez.
Yasama ile yürütme arasında yumuşak bir kuvvetler ayrılığı vardır. İki organ birbirinin hukuki varlığına son verebilir.
Devlet başkanının halk tarafından seçildiği ve aynı zamanda meclisin güvenine dayanan bir başbakanın bulunduğu karmaşık sistemdir.
Yasama ve yürütme yetkisinin mecliste toplandığı kuvvetler birliği sistemidir. Türkiye'de 1921 Anayasası ile uygulanmıştır.
Bir devletin var olabilmesi için ülke, millet ve egemenlik unsurlarının bir arada bulunması şarttır.
Türk tarihinin ilk anayasası 1876 yılında ilan edilen Kanun-i Esasi'dir. Bu anayasa ile meşruti monarşiye geçilmiştir.
1876 Anayasasında yasama organı, üyeleri padişahça seçilen Heyet-i Ayan ve halkça seçilen Heyet-i Mebusan olarak iki kanatlıydı.
1909'da padişahın meclisi feshetme ve sürgün yetkileri kısıtlanmış, parlamenter sisteme doğru tarihi bir adım atılmıştır.
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir ilkesini anayasal bir metne açıkça dahil eden ilk anayasamızdır.
1921 Anayasası, kısa olması nedeniyle çerçeve, değiştirilmesi normal kanunlarla aynı usule tabi olduğu için yumuşak anayasadır.
Milli iradenin sadece mecliste temsil edildiği ve çoğunluğun sınırlanamayacağını öngören çoğunlukçu demokrasiyi benimsemiştir.
Meclis hükümeti sistemi ile parlamenter sistem özellikleri taşıyan melez karma hükümet sistemini uygulamıştır.
1924 Anayasası'nda yer alan 'Devletin dini İslamdır' maddesi laiklik adına 1928 yılındaki değişiklikle metinden çıkarılmıştır.
Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı ilk defa 1934 yılında, 1924 Anayasasında yapılan özel değişiklikle verilmiştir.
Laiklik dahil Atatürk'ün altı temel ilkesi, 1937 yılında yapılan anayasa değişikliği ile 1924 Anayasası metnine resmen dahil edilmiştir.
1961 Anayasası, asker ve sivillerden oluşan Kurucu Meclis tarafından hazırlanmış ve ardından halk oylamasıyla kabul edilmiştir.
1961 Anayasası ile azınlıkta kalan fikirlerin güvence altına alındığı çoğulcu demokrasi anlayışı Türkiye'de ilk kez benimsenmiştir.
Türk anayasa tarihinde kuvvetler ayrılığı ilkesinin tam ve net olarak ilk kez yaşama geçirildiği anayasa metni 1961'dir.
Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek üzere güçlü bir mekanizma olan Anayasa Mahkemesi ilk defa 1961 Anayasasıyla kurulmuştur.
Devletin vatandaşlarına insanca yaşam standardı sunmasını amaçlayan Sosyal Devlet ilkesi anayasamıza ilk kez 1961'de girmiştir.
1961 döneminde TBMM, genel oyla seçilen Millet Meclisi ve farklı yollarla belirlenen Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki bölümdü.
İnsan haklarına dayalı devlet modelini benimseyen 1961 Anayasası, hak ve özgürlüklerin en geniş düzenlendiği belgedir.
1982 Anayasası kuralları çok detaylı, uzun ve her bir istisnayı sayarak düzenlediği için kazuistik (ayrıntıcı) olarak bilinir.
İlk üç maddesinin değiştirilmesinin yasaklanması ve katı değişim prosedürleri sebebiyle 1982 Anayasası en sert anayasamızdır.
1982 Anayasası devlet otoritesini ön planda tutan, güvenlik ve otoriteye özgürlüklerden daha çok ağırlık veren bir yapıya sahiptir.
1982 Anayasası, sık hükümet krizlerini engellemek için kurmayı kolaylaştıran ama düşürmeyi zorlaştıran rasyonelleştirilmiş parlamentarizm kullanmıştır.
1982 Anayasası'nda cumhuriyetin ilanı, cumhuriyetin temel nitelikleri ve devletin bütünlüğü, dili, başkentini belirten üç madde asla değiştirilemez.
Gerek olağan dönem gerekse olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ilk olarak 1982 Anayasası ile sistemimize dahil olmuştur.
2007 yılında yapılan anayasa değişikliği ile cumhurbaşkanının TBMM tarafından değil doğrudan halk tarafından seçilmesi kuralı getirilmiştir.
16 Nisan 2017 değişikliğiyle Türkiye parlamenter sistemden vazgeçerek kendine özgü Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine resmi geçiş yapmıştır.
2017 anayasa değişikliğiyle Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu tamamen kaldırılarak ülkedeki tüm yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aktarılmıştır.
2017 değişikliğiyle Başbakan ve Cumhurbaşkanından oluşan düalist (ikili) yürütme terk edilmiş, sadece Cumhurbaşkanından oluşan monist yürütme benimsenmiştir.
2017 sistemiyle birlikte meclisin yürütmeyi denetlediği ve düşürebildiği çok önemli mekanizmalar olan gensoru ile güvenoyu anayasadan çıkarılmıştır.