Kuvvet & Hareket

Tork, denge ve basit makineler

YKS · AYT · AYT Fizik

⚡ Hızlı Özet

Tork, döndürme etkisidir: τ = F·d. d kuvvetin dönme eksenine dik uzaklığı (kuvvet kolu)dur. Birimi N·m'dir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Tork, döndürme etkisidir: τ = F·d. d kuvvetin dönme eksenine dik uzaklığı (kuvvet kolu)dur. Birimi N·m'dir.

Tork saat yönünde veya saatin tersinde olabilir; işaretleri farklı torklar döndürme etkisini zıt yönde değiştirir.

Bir cismin öteleme dengesinde olması için üzerindeki net kuvvet sıfır olmalıdır.

Bir cismin dönme dengesinde olması için herhangi bir noktaya göre net tork sıfır olmalıdır.

Bir cisim dengede ise hem net kuvvet hem net tork sıfırdır; bu iki koşul birlikte sağlanır.

Cismin tüm ağırlığının etki ettiği kabul edilen noktadır; torklar bu noktadan geçen ağırlıkla hesaplanır.

Kaldıraçta yük kolu ile kuvvet kolu üzerinden tork dengesi kurulur: Fyük·dyük = Fkuvvet·dkuvvet.

Sabit makara yön değiştirir, kuvvetten kazanç sağlamaz; hareketli makara kuvvetten kazanç sağlar ama yoldan kaybettirir.

Eğik düzlem kuvvetten kazandıran basit makinedir; yük daha küçük kuvvetle ama daha uzun yol boyunca kaldırılır.

Basit makineler kuvvetten kazandırırken yoldan kaybettirir; ideal makinede yapılan iş korunur, güçten kazanç sağlanmaz.

Eğim açısı küçüldükçe düzlemin boyu uzar. Kuvvet kazancı L/h olduğundan daha uzun düzlem daha az kuvvet gerektirir ancak daha uzun yol alınır.

Kuvvet çiftinin torku, tek bir kuvvet ile kuvvetler arası dik uzaklığın çarpımıdır: tau = F.d = 5 = 0 N.m.

Tork, kuvvetin dönme eksenine dik bileşeni ile uzaklığın çarpımıyla bulunur.

Sol uca göre moment: Tsağ.L = W.a. Tsağ = W.a/L = 1/4 = 30 N.

Tork, kuvvetin dönme eksenine dik bileşeni ile uzaklığın çarpımıdır.

Çıkrıkta kuvvet kazancı = kol yarıçapı / silindir yarıçapı = R/r = 40/10 =.

Eğik düzlemde kuvvet kazancı = eğik yüzey uzunluğu / yükseklik = L/h = 5/2 = Yani kuvvet 5 kat azaltılmıştır.

Destek sol uçtan x uzakta olsun. Moment dengesi: W1.x = W2.(L-x). x = (6-x). 30x = 360 - 60x.

Kuvvet dengesi: destek tepkisi = toplam ağırlık. N = 40 + 60 = 100 N.

Sistemin dengede olması için, destek noktasına göre net torkun sıfır olması gerekir (Στ = 0).

Kamanın kuvvet kazancı (KK), kamanın uzunluğunun (L), taban kalınlığına (h) oranı ile bulunur.

Hareketli makara kuvvetten 2 kat kazandırdığı için yoldan 2 kat kaybettirir. Çekilecek ip = h = 2 = 4 m.

İkinci tip kaldıraçta yük, destek ile kuvvet arasındadır. El arabası, fındık kıracağı ve şişe açacağı bu türe örnektir.

Temas noktasındaki kuvvet iki çarkta eşittir. Tork = F.r ve r diş sayısıyla orantılı olduğundan T2/T1 = N₂/N1.

Tork, denge ve basit makineler çalışırken ana odak fiziksel ilişki ve birim kontrolü kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

Tork, denge ve basit makineler sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Bir marangozun kullandığı ahşap yontma kamasının sivri ucundan tabanına olan uzunluğu 12 cm, tabanının en geniş yeri ise 2 cm'dir. Bu kamanın ideal şartlar altındaki kuvvet kazancı oranı kaçtır? (Sürtünmeler önemsizdir)

A6
B24
C12
D2
E1/6