Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
İlk dönemin Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi sanatçıları toplum için sanat anlayışıyla halkı aydınlatmayı amaçlamıştır.
Şinasi, ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval'i çıkarmış, ilk yerli tiyatro Şair Evlenmesi'ni ve ilk Batı şiiri çevirilerini yapmıştır.
Hürriyet ve vatan temalarını işleyen Namık Kemal, İntibah ve Cezmi romanlarıyla, Vatan yahut Silistre oyunuyla tanınır.
Terkib-i Bend ve Harabat'ın şairi Ziya Paşa, Şiir ve İnşa makalesinde halk edebiyatını gerçek şiirimiz olarak nitelemiştir.
Halka okuma sevgisi aşılamayı amaçlayan Ahmet Mithat Efendi, sade diliyle çok sayıda eser vermiş, hâce-i evvel diye anılmıştır.
1876 sonrasının Recaizade, Abdülhak Hamit ve Samipaşazade Sezai gibi sanatçıları daha bireysel ve sanat odaklı bir çizgiye kaymıştır.
Recaizade Mahmut Ekrem, Araba Sevdası romanıyla realizme yaklaşmış, Talim-i Edebiyat adlı eseriyle de edebiyat kurallarını belirlemiştir.
Tiyatro ve şiirde kural tanımazlığıyla bilinen Abdülhak Hamit Tarhan, eşi için yazdığı Makber şiiriyle büyük şair unvanını almıştır.
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı eseriyle ilk yerli romanı veren Şemsettin Sami, Kamus-ı Türki adlı ünlü sözlüğü de hazırlamıştır.
Fénelon'dan Yusuf Kamil Paşa'nın çevirdiği Telemak, Türk edebiyatına giren ilk çeviri roman olarak kabul edilir.
Namık Kemal, Hürriyet Kasidesi'nde divan edebiyatı nazım şekillerini korumuş ancak içeriğe tamamen yeni sosyal kavramlar getirmiştir.
Tanzimat edebiyatının en önemli özelliği, toplumsal sorumluluk taşıyan eserler vermek ve halkı eğitmek için edebiyatı bir araç olarak kullanmaktır.
Reşit Paşa Kasidesi, Şinasi'nin klasik kaside biçimini yeni ve batılı kavramlarla doldurarak yazdığı ünlü eseridir.
Sergüzeşt, Nabizâde Nazım tarafından yazılmıştır ve Tanzimat edebiyatının önemli sosyal içerikli romanlarındandır.
Şiir ve İnşa makalesi, Tanzimat döneminde milli ve sade dil arayışının en radikal savunusu olan makaledir.
Namık Kemal, Tanzimat dönemi edebiyatında en çok toplumcu bir yaklaşım benimseyen yazarlardan biridir.
Tanzimat edebiyatının genel özelliklerini ölçmeyi amaçlayan bir sorudur.
Araba Sevdası, Recaizade Mahmut Ekrem'in realist romanıdır.
Namık Kemal'in yazdığı "Vatan Yahut Silistre" adlı eser, Batılı anlamda ilk trajedi örneği olarak kabul edilir.
Abdülhak Hamit Tarhan, ilk eşi Fatma Hanım'ın Beyrut'ta vefat etmesi üzerine Türk edebiyatının en meşhur ölüm şiiri olan Makber'i yazmıştır.
Tahrib-i Harabat, Namık Kemal'in eski edebiyata geri dönüş yapan yakın dostu Ziya Paşa'yı sert bir şekilde eleştirdiği ilk tenkit yapıtımızdır.
Tercüme-i Manzume, Şinasi'nin batı edebiyatından yaptığı manzum çeviri eseridir.
"Zehra", Halit Ziya Uşaklıgil'in önemli eserlerinden biridir ve dönemin toplumsal yapısını ve özellikle kadınların eğitimini sorgulayan bir romandır.
Ahmet Mithat Efendi, daha çok roman ve hikaye türünde eserler vermiştir.
Namık Kemal, Tanzimat dönemi edebiyatında özellikle toplumsal sorunları ve özgürlüğü ele alan önemli bir yazardır.
Tanzimat edebiyatı çalışırken ana odak dönem, sanatçı, eser ve anlayış ilişkisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Tanzimat edebiyatı sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.