Dönemler

Divan edebiyatı

YKS · AYT · AYT Türk Dili ve Edebiyatı

⚡ Hızlı Özet

Beyitlerle yazılan gazelin ilk beytine matla, son beytine makta denir; şair mahlasını genellikle makta beytinde söyler.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Beyitlerle yazılan gazelin ilk beytine matla, son beytine makta denir; şair mahlasını genellikle makta beytinde söyler.
Din ve devlet büyüklerini öven kasidenin en güzel beytine beytü'l-kasid, şairin ad istediği bölüme fahriye denir.
On altıncı yüzyıl şairi Fuzûlî, ünlü mesnevisi Leylâ vü Mecnûn ve Su Kasidesi ile tanınır; tasavvufi aşkı işler.
Kanûnî döneminin usta şairi Bâkî, Kanûnî Mersiyesi ile ünlüdür ve şairlerin sultanı unvanıyla anılır.
Lale Devri şairi Nedîm, İstanbul yaşamını şiire taşıdı ve şarkı nazım biçimini divan edebiyatında yaygınlaştırdı.
Kaside şairi Nef'î, Siham-ı Kaza adlı yergi eseriyle tanınır; keskin dili yüzünden idam edilmiştir.
On yedinci yüzyıl şairi Nâbî, Hayriye ve Hayrabad gibi eserlerinde düşünce ve öğüde dayalı didaktik şiir yazmıştır.
Hüsn ü Aşk mesnevisiyle tanınan Şeyh Galib, Sebk-i Hindî üslubunun Türk edebiyatındaki en güçlü temsilcisidir.
Her beyti kendi içinde kafiyeli olan mesnevi, aşk, kahramanlık ve öğüt gibi uzun konuların anlatımına elverişlidir.
Kendine özgü aruz kalıplarıyla yazılan rubai, aa xa uyak düzenine sahiptir ve Ömer Hayyam bu türün ustasıdır.
Parçada özellikleri verilen akım "Sebk-i Hindî" (Hint Üslubu)'dir. Türk edebiyatında bu akımın en büyük ve son temsilcisi, "Hüsn ü Aşk" mesnevisiyle tanınan Şeyh Galip'tir.
Divan edebiyatı, saray ve çevresinde gelişmiş, seçkin bir zümreye hitap ederken, Halk edebiyatı halk arasında gelişmiş ve halkın anlayabileceği bir dilde yazılmıştır.
Divan şairleri mesnevi türünü özellikle aşk, macera, dinî-tasavvufî konuları işlemek amacıyla tercih etmişlerdir.
Güzelleme, adını işlediği güzellik ve övgü temasından alan, sevgili veya övgü konusu etrafında şekillenen nazım biçimidir.
Aşkın zevklerini, fiziki güzellikleri ve eğlenceyi açık ve şuh bir dille işleyen gazel türüne şuhane gazel denir.
Bağımsız yazılmıştır. Şeyh Galip'in tasavvufi sembollerle örülü özgün bir mesnevisidir.
Halkın konuştuğu günlük dilden ve söyleyişlerinden uzak, seçkin bir zümreye hitap eden bir edebiyattır.
Şairlerin hayat hikâyelerini, edebi kişiliklerini ve eserlerinden örnekleri içeren eserlere "tezkire" denir.
Beyitlerde öğüt verme, nasihat etme amacı güdülmektedir. Bu özellik pendnamelere özgüdür.
Telmih, "hatırlatma" anlamına gelir. Şiirde, herkesçe bilinen bir olaya, kişiye, ayete, hadise veya esere, doğrudan adını vermeden, dolaylı yoldan işaret etmektir.
Garibnâme, yüzyılda Âşık Paşa tarafından yazılmış bir mesnevidir. Eser, Divan edebiyatı dönemine aittir.
Münşeat, divan edebiyatında mektuplardan oluşan eserlere verilen genel addır. Münşeatlar, dönemin önemli kişilerinin yazdığı mektupları, resmi yazışmaları ve edebi mektupları içerir.
Şeyh Galip, Divan edebiyatının hem zirvesi hem de son büyük şairi olarak kabul edilir. "Hüsn ü Aşk" adlı mesnevisi, sembollerle dolu, alegorik bir yapıdadır.
Fuzûlî'nin bu eseri, klasik bir aşk mesnevisidir. Arapça bir halk hikâyesi olan Leyla ile Mecnun'u Türk edebiyatına kazandırmıştır.
Terciibentte bentleri birbirine bağlayan vasıta beyti her bendin sonunda hiç değişmeden aynen tekrarlanır.
Divan edebiyatı çalışırken ana odak dönem, sanatçı, eser ve anlayış ilişkisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Divan edebiyatı sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Aşağıdaki eserlerden hangisi bir hamse içerisinde yer almaz?

  • AYusuf u Züleyha
  • BHarname
  • CHüsn ü Aşk
  • DCemşid ü Hurşid
  • Eİskendernâme

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir Divan şairi, şiirinde, okuyucunun zihninde hemen çağrışım yapacak şekilde, bilinen bir kıssaya, tarihi bir olaya veya ünlü bir kişiye doğrudan adını vermeden işaret ediyorsa, bu durum aşağıdaki edebi sanatlardan hangisine örnektir?

  • ATelmih
  • BKinaye
  • CMecaz-ı Mürsel
  • Dİstiare
  • ETeşbih

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Divan şairlerinin sanat yolculuğunda, başlangıç aşamasında başkalarının üslubunu örnek alarak kaleme aldıkları şiirler, aşağıdaki terimlerden hangisiyle nitelendirilebilir?

  • ADivan
  • BNazire
  • CKaside
  • DMersiye
  • EMünacaat

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Aşağıdaki şairlerden hangisi, Divan edebiyatında “hiciv” türünün en güçlü ve sert örneklerini vermiştir?

  • ANabi
  • BNef’î
  • CŞeyh Galip
  • DFuzûlî
  • EBâkî

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Divan edebiyatında şairlerin mahlaslarını kullandıkları bölüme ne ad verilir?

  • AMısra
  • BMahlas
  • CMatla
  • DMakta
  • EBeyit

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Divan edebiyatı sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında