Doğanın ekstrem olayları

1. Doğadaki bazı ekstrem olaylar aniden gerçekleşip kısa sürede yıkıcı etkiler üretirken bazıları ise oldukça yavaş gelişir. Yavaş gelişmesine rağmen etki alanı en geniş olan ve su kaynaklarının tükenmesi, tarımsal verimin düşmesi ve kitlesel göçler gibi uzun süreli sonuçlar doğuran ekstrem olay aşağıdakilerden hangisidir?

• AKasırgalar
• BHeyelanlar
• CKuraklıklar
• DTsunamiler
• EVolkanik patlamalar

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Kıtaların iç kesimlerinde ve yüksek enlemlerde kış mevsiminde yaşanan ekstrem soğuklar ile şiddetli kar fırtınaları hayatı olumsuz etkiler. Aşağıdakilerden hangisi bir bölgede etkili olan ekstrem soğukların doğrudan sonuçları arasında gösterilemez?

• AUlaşım ağlarının kapanması ve lojistik aksamaların yaşanması
• BEnerji iletim hatlarının donma ve buzlanma nedeniyle zarar görmesi
• CHayvancılık faaliyetlerinde yem temininin zorlaşması ve hayvan ölümleri
• DTarımsal ürünlerin donması sonucu rekolte kayıplarının meydana gelmesi
• EAkarsu yataklarında buharlaşma hızının aşırı artarak kuraklık yaşanması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Doğada meydana gelen bazı ekstrem olaylar, doğadaki diğer sistemlerle etkileşime geçerek zincirleme reaksiyonlar başlatabilir ve farklı kökenli bir ekstrem olayı tetikleyebilir. Buna göre, aşağıdaki kök olay ve tetiklediği ekstrem olay eşleştirmelerinden hangisi yanlış değerlendirilmiştir?

• ADeniz tabanı depremi - Tsunami dalgalarının kıyıları vurması
• BŞiddetli ve uzun süreli yağışlar - Büyük çaplı heyelanların yaşanması
• CBüyük boyutlu meteor düşmesi - Tropikal siklonların sıklığının artması
• DŞiddetli tropikal kasırgalar - Deniz seviyesi yükselmesi ve kıyı su baskınları
• EŞiddetli deniz altı volkanizması - Tsunami oluşması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Afrika Kıtası'nda Sahra Çölü'nün hemen güneyi boyunca uzanan ve Çad, Nijer, Mali gibi ülkeleri kapsayan Sahel Kuşağı, tarihsel süreçte belirli dönemlerde yaşanan ekstrem doğal olaylar nedeniyle büyük kıtlıklar ve kitlesel göçlerle karşılaşmıştır. Buna göre, Sahel Kuşağı'nda etkili olan ve bölgenin sosyoekonomik yapısını en çok sarsan ekstrem doğal olay aşağıdakilerden hangisidir?

• AŞiddetli depremler ve tsunami dalgaları
• BUzun süreli ve şiddetli kuraklık
• CTropikal kasırgalar ve tayfunlar
• DAktif volkanik patlamalar
• EYanardağ patlamalarına bağlı kül bulutları

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Endonezya'da 1815 yılında meydana gelen Tambora Yanardağı patlaması sonrasında atmosfere püsküren devasa kül ve gaz bulutları Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını engellemiştir. Bu durum, 1816 yılında Kuzey Yarım Küre'de küresel sıcaklıkların düşmesine ve tarihe yazsız yıl olarak geçmesine neden olmuştur. Buna göre, yaşanan bu süreç ekstrem olaylarla ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrulamaktadır?

• AKlimatolojik ekstrem olayların yer şekillerinin oluşumunu tamamen durdurduğunu
• BJeolojik kökenli bir ekstrem olayın klimatolojik sistemler üzerinde küresel etkiler yapabildiğini
• CAstronomik olayların okyanus akıntılarını kısa sürede ortadan kaldırdığını
• Dİnsan faaliyetlerinin jeolojik süreçleri hızlandırarak volkanizmayı tetiklediğini
• EEkstrem olayların etki alanının yalnızca olayın gerçekleştiği dar çevreyle sınırlı kaldığını

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada