Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
Eğimin azaldığı düzlük alanlarda akarsu yana doğru aşındırma yaparak büklümler çizerek akar.
Akarsuların yatak eğiminin az olduğu bölgelerde kıvrılarak akmasıyla oluşur. Dış kuvvetler (akarsuların aşındırma ve biriktirme süreci) etkisiyle meydana gelir.
Epirojenez yer kabuğunun geniş alanlarının dikey yönde yavaşça yükselmesi veya alçalması hareketidir.
Kıtaların zamanla yer değiştirdiği görüşü olan kıta kayması kuramını Alfred Wegener ortaya atmıştır.
Akarsuların sert kayaçları dikine aşındırarak oluşturduğu derin vadilerdir. Özellikle karstik alanlarda yaygındır.
Buzulların taşıdığı kaya, toprak ve diğer malzemelerin birikmesiyle oluşan yığınlardır. Buzul birikim şekillerinin en önemli örneklerinden biridir.
Volkanik püskürmelerle yüzeye çıkan kül ve lavlar zamanla ayrışarak mineral bakımından zengin, verimli topraklar oluşturur.
Yer kabuğunun altındaki erimiş kayaç magma olarak adlandırılır. Bu malzeme yüzeye çıktığında içindeki gazları kaybederek lav adını alır.
Buzulların oluşup hareket edebilmesi için kalıcı kar ve buz gerekir. Bu da ancak yeterince yüksek dağlarda ya da yüksek enlemlerdeki soğuk bölgelerde mümkündür.
Dalgalar kıyıya sürekli çarparak kıyının alt kısmını oyar. Üstteki kısım desteğini yitirip çökünce dik ve yalçın kıyı olan falez oluşur.
Akarsuyun taşıma gücü su miktarının ve akış hızının artmasıyla yükselir.
Akarsuların yataklarını önce biriktirip sonra tekrar aşındırmasıyla oluşan basamaklı yapılardır.
Kıvrımlarda yukarı doğru bükülen kubbe biçimli kısma antiklinal denir. Aşağı doğru bükülen çukur kısma ise senklinal adı verilir.
Akarsu eğimin fazla olduğu ve dirençli kayaçların bulunduğu alanlarda yatağını derine doğru güçlü biçimde aşındırır.
Akarsuların denize ulaştıkları yerde taşıdıkları malzemeleri biriktirmesi sonucu oluşan şekildir.
Akarsu denize veya göle ulaştığı yerde akış hızı azaldığından taşıdığı alüvyonları biriktirir.
Yerkabuğundaki kırılmalar sonucunda oluşan dağlardır. Fay hatları boyunca yükselen kara parçalarına kırık dağlar denir ve iç kuvvetlerin etkisiyle meydana gelir.
Yer küre dıştan içe doğru yer kabuğu, manto ve çekirdek olmak üzere üç ana katmandan oluşur.
Bazalt lavın yüzeyde hızla soğuyup katılaşmasıyla oluşan bir püskürük kayaçtır. Kalker ve kum taşı tortul, mermer başkalaşım, kil taşı ise tortul kayaç grubuna girer.
Delta büyümesi bol alüvyon taşınması, denizin sığ olması, güçlü akıntı ve gelgitin bulunmaması ile artar.
Deniz seviyesi yükseldiğinde veya kara alçaldığında akarsu vadilerinin ağızları su altında kalır ve koy biçimini alır.
Trakya'nın rakımı oldukça düşüktür ve iklimi ılımandır. Buzullaşmaya uygun koşullar bulunmadığı için buzul aşındırma veya birikim şekillerine rastlanmaz.
Kalkerli arazilerde yağış ve yüzey sularının kayacı eritmesiyle tabanı düz, huni biçiminde çukurlar oluşur.
Volkanizma magmanın yer kabuğu içindeki çatlaklardan yükselerek yüzeye ulaşması veya kabuk içinde katılaşması olayıdır.
Depremin büyüklüğü yani açığa çıkan enerji miktarı Richter ölçeği ile belirlenir. Bu ölçek sismograf kayıtlarına dayanır.
Dış kuvvetlerin etkisi büyük ölçüde iklim koşullarına bağlıdır. Sıcaklık, yağış ve nem farklılıkları hangi dış kuvvetin baskın olacağını belirler.
Dünya içten dışa doğru çekirdek, manto ve yer kabuğu katmanlarından oluşur. Çekirdek en sıcak, kabuk ise en ince katmandır.
İç kuvvetler enerjisini yerin iç ısısından alır. Yer kabuğunu yükseltir, kırar ve kıvrımlandırır. Dağlar bu kuvvetlerle oluşur.
Tortul tabakaların yan basınçla kıvrılması ya da kırılmasıyla dağlar oluşur. Bu sürece orojenez denir. Kıvrım dağları böyle oluşur.
Geniş kara kütlelerinin toptan alçalıp yükselmesine epirojenez denir. Bu dikey hareketler kıtaların yükselti düzeyini değiştirir.
Yer içindeki magmanın çatlaklardan yüzeye çıkmasına volkanizma denir. Volkan konileri, lav platoları bu olayla oluşur.
Yer kabuğundaki kırıklar boyunca biriken enerjinin aniden boşalmasıyla deprem oluşur. Depremler de bir iç kuvvet olayıdır.
Dış kuvvetler enerjisini Güneş'ten alır. Akarsu, rüzgâr, buzul ve dalgalar yeryüzünü aşındırıp biriktirerek şekillendirir.
Akarsular en etkili dış kuvvettir. Vadi, kanyon ve delta gibi yer şekillerini aşındırma ve biriktirme yoluyla oluşturur.
İç kuvvetler yeri yükseltir, dış kuvvetler aşındırıp düzleştirir. Bu iki kuvvet sürekli birbirine karşı çalışır.
Yer kabuğu levha adı verilen büyük parçalardan oluşur. Bu levhaların hareketi deprem, volkan ve dağ oluşumunun temel nedenidir.