Osmanlı

Osmanlı kültür ve medeniyeti

YKS · TYT · TYT Tarih

⚡ Hızlı Özet

Divan-ı Hümayun, devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı en yüksek yönetim organıydı.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Divan-ı Hümayun, devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı en yüksek yönetim organıydı.
Sadrazam, padişahtan sonra en yetkili devlet adamı olup padişahın mührünü taşırdı.
Tımar sistemi, toprak gelirlerinin asker ve memurlara hizmet karşılığı dağıtıldığı düzendi.
Devşirme sistemiyle Hristiyan ailelerden alınan çocuklar eğitilerek Kapıkulu askeri yapıldı.
Yeniçeriler, Kapıkulu ocaklarının en önemli piyade birliğiydi.
Millet sistemi ile gayrimüslim topluluklar din ve mezhep esasına göre yönetildi.
Medreseler, Osmanlı'da din ve pozitif bilimlerin okutulduğu temel eğitim kurumlarıydı.
Enderun, sarayda üst düzey devlet adamı ve yönetici yetiştiren okuldu.
Kadılar hem yargı işlerine bakar hem de bulundukları yerin belediye görevlerini yürütürdü.
Şeyhülislam, dini konularda fetva veren en yüksek dini makamdı.
Subaşı, eyaletlerde ve sancaklarda asayişten ve güvenlikten sorumlu olan askeri (seyfiye) idarecidir.
Gedik, lonca teşkilatında bir esnafın dükkan açma, mesleğini icra etme hakkı ve ruhsatıdır.
Muslumanlar hakim millet sayilirken, gayrimüslimler kendi dini cemaatleri icinde serbest birakilmistir.
Minyatür, perspektif ve derinlik barındırmayan geleneksel Osmanlı resim sanatıdır. Bu sanatı icra edenlere Nakkaş veya Musavvir adı verilir.
Millet Sistemi, Osmanlı tebaasının Müslümanlar, Ortodokslar, Ermeniler ve Museviler gibi din veya mezhep esasına göre teşkilatlandırılıp yönetilmesidir.
Kaptan-ı Derya, Osmanlı donanmasının en üst düzey komutanıdır. Barbaros Hayreddin Paşa ile birlikte divan toplantılarına katılmaya başlamış ve vezir rütbesi almıştır.
Muhtesip, çarşı ve pazar denetiminden sorumlu, esnafın kurallara ve belirlenen fiyatlara (narh) uyup uymadığını kontrol eden, zabıta yetkisine sahip görevlidir.
Medreselerde ders veren hocalara 'Müderris' denirdi. Danişmend medresenin ileri düzey öğrencisi, Muid müderris yardımcısı, Suhte ise genel öğrenci adıdır.
İcazetname, medreseden mezun olan öğrencilere hocaları (müderrisler) tarafından verilen mezuniyet/diploma belgesidir.
Tımar sayesinde hazineden para cikmadan buyuk bir ordu (tümeli sipahiler) hazir tutulur ve asayis saglanirdi.
Osmanlı'da yüksek düzeyde eğitim veren, hukukçu, müderris, kadı ve bürokrat yetiştiren temel eğitim kurumları Medreselerdir.
Ocaklık toprakları, kale muhafızlarının maaşları ve tersane (gemi yapım/onarım) giderlerini karşılamak üzere tahsis edilmiş topraklardır.
Tezhip, kelime anlamı olarak 'altınlama' veya 'yaldızlama' anlamına gelir. El yazması kitapları, kuran sayfalarını süslemek için altın tozu ve boyalarla yapılan süsleme sanatıdır.
Muhtesip, çarşı ve pazar denetiminden sorumlu, esnafın kurallara ve belirlenen fiyatlara (narh) uyup uymadığını kontrol eden, zabıta yetkisine sahip görevlidir.
Kadı, hem yargı işlerine (davalara bakmak) bakar hem de kazalarda devletin idari temsilcisi (belediye, asayiş ve denetim işlerinden sorumlu mülki amir) olarak görev yapardı.
Tımar, geliri en düşük olan dirlik toprağıdır ve bu toprakları işleten ve karşılığında asker (cebelü) yetiştiren kişilere tımarlı sipahi denirdi.
Mülk topraklar içinde gayrimüslimlerin mülkiyetinde olan ve elde ettikleri ürün karşılığında devlete haraç vergisi ödedikleri topraklara 'Haraci Toprak' denir.
Tımar sahipleri, topladıkları vergi gelirlerinin her bir bölümü (genellikle her 3000 akçe için) karşılığında ordunun savaşa hazır atlı askeri olan 'Cebelü' yetiştirmek zorundaydı.
Matrakçı Nasuh, minyatür sanatında topografik tasvirler (şehirlerin, kalelerin yukarıdan harita gibi çizimi) yaparak yeni bir tarz geliştirmiş meşhur Kanuni dönemi alimi ve sanatçısıdır.
Malikâne sistemi, iltizam topraklarının mültezimlere ömür boyu kiralanmasıdır.
Subaşı, eyaletlerde ve sancaklarda asayişten ve güvenlikten sorumlu olan askeri (seyfiye) idarecidir.
Lale Devri'nin (yüzyıl) en meşhur minyatür sanatçısı (nakkaşı) Levni'dir. Levni, geleneksel kuralları biraz esneterek daha gerçekçi çizimler yapmıştır.
Çiftbozan vergisi, tarımsal üretimin aksamasını önlemek amacıyla, toprağını izinsiz terk eden veya üç yıl boş bırakan köylüden alınan ceza vergisidir.
Malikâne sistemi, iltizam topraklarının mültezimlere ömür boyu kiralanmasıdır.
Tımar sayesinde hazineden para cikmadan buyuk bir ordu (tümeli sipahiler) hazir tutulur ve asayis saglanirdi.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Osmanlı Devleti'nde mahkemelerde şer'i ve örfi davalara bakan, evlilik, miras ve ticari sözleşmeleri onaylayan, aynı zamanda atandığı kazanın mülki amiri konumunda olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  • AMültezim
  • BKadı
  • CSubaşı
  • DMuhtesip
  • ENaip

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Osmanlı Devleti'nde saray içerisinde padişahın mutlak otoritesini temsil eden ve devşirmelerin eğitim gördüğü Enderun mektebi, sarayın hangi ana bölümünde yer alırdı?

  • AHarem
  • BKubbealtı
  • CBabüssade
  • DEnderun (İç saray)
  • EBirun (Dış saray)

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Osmanlı Devleti'nde sınır boylarında görev yapan, düşman topraklarına akınlar düzenleyerek ordunun ilerleyişini kolaylaştıran ve bilgi toplayan eyalet askerleri sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

  • AYayalar
  • BAkıncılar
  • CAzaplar
  • DHumbaracılar
  • ELağımcılar

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Osmanlı Devleti'nde esnaf ve sanatkarların örgütlenmesini sağlayan, meslek ahlakını koruyan, fiyatları denetleyen ve üye esnaflara dükkan açma izni (gedik) veren teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

  • AEnderun Mektebi
  • BLonca Teşkilatı
  • CDivan-ı Hümayun
  • DVakıf Sistemi
  • ETımar Teşkilatı

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Osmanlı Devleti'nde devletin malı olan miri toprakların, hizmet veya maaş karşılığı asker ve devlet memurlarına verilmesi sistemine ne ad verilir?

  • Aİltizam Sistemi
  • BMalikane Sistemi
  • CMillet Sistemi
  • DMüsadere Sistemi
  • EDirlik (Tımar) Sistemi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Osmanlı kültür ve medeniyeti sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında