Tarih Bilimi

Tarih ve zaman

YKS · TYT · TYT Tarih

⚡ Hızlı Özet

Tarih, insan topluluklarının geçmişini yer ve zaman göstererek belgelere dayalı inceleyen bilimdir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Tarih, insan topluluklarının geçmişini yer ve zaman göstererek belgelere dayalı inceleyen bilimdir.
Takvim, zamanı yıl, ay ve günlere bölerek ölçen bir araçtır.
İlk takvimleri Sümerler ve Mısırlılar hazırlamıştır.
Türkler İslamiyet öncesinde her yıla bir hayvan adı veren 12 Hayvanlı Türk Takvimi'ni kullandı.
Hicri takvim Ay yılına dayanır ve başlangıç olarak 622 yılındaki hicreti alır.
Miladi takvim Güneş yılına dayanır ve Hz. İsa'nın doğumunu başlangıç kabul eder.
Türkiye'de Miladi takvim 1926 yılında resmen kabul edildi.
Yüzyıl, 100 yıllık bir zaman dilimini ifade eder.
Kronoloji, olayları oluş zamanına göre sıraya dizen bilim dalıdır.
Tarih bilimi yazılı ve yazısız belgeler ile kanıtlara dayanarak araştırma yapar.
Hitit kralları tanrıya hesap verme inancıyla hareket ettikleri için yıllıklar dürüstçe yazılmıştır.
(I) Denge politikası Osmanlı Devleti'nin bağımsızlığını tamamen korumasını sağlamıştır. (II) Osmanlı Devleti, Avrupa devletleri arasındaki rekabetten faydalanmıştır.
Bu olay Osmanlı-İngiltere ilişkilerinin bozulmaya başladığını gösterir ve Osmanlı'nın denge politikasının başarısızlığa uğradığını gösteren önemli gelişmelerden biridir.
Osmanlı Devleti'nin en önemli müttefiklerinden biri İngiltere olmuştur.
Belgenin yazıldığı kağıt, parşömen, mürekkep gibi fiziksel özelliklerin incelenmesi ve bunların dönemin şartlarına uygun olup olmadığının sorgulanması 'dış tenkit' (dış eleştiri) konusudur.
Dolayısıyla Hicri takvim tek takvim değildir.
Savaşlar, antlaşmalar ve ilanlar belirli bir günde/tarihte başlar ve biter, yani olaydır.
Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı Devleti yalnız kalmış ve hiçbir Avrupa devleti Osmanlı'ya destek vermemiştir.
Osmanlı Devleti için denge politikasının başarısızlığını gösteren en önemli antlaşmadır.
Leopold von Ranke modern araştırmacı tarihçiliğin kurucularındandır.
Tarihî bilgiler kesin ve değişmez değildir. Yeni belgelerin, arkeolojik buluntuların ortaya çıkması mevcut tarih bilgisinin değişmesine, düzeltilmesine ya da geliştirilmesine yol açabilir.
Bu nedenle her üç bilim dalından da doğrudan yararlanılır.
Osmanlı Devleti'nde mali işleri yürütmek amacıyla yürürlüğe konan, Güneş yılı esasına dayalı ve yılbaşı 1 Mart olan takvim Rumi Takvim'dir.
Rusya olmuştur. Kırım Savaşı (1853-1856) bu politikanın en somut örneklerinden biridir.
Tarih araştırmalarının bilimselliği ve güvenilirliği kanıtlara yani belgelere dayanmasına bağlıdır.
Bu antlaşma, Osmanlı'nın Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarını kullanarak topraklarını koruma politikasının başarısız olduğunu göstermektedir.
Bu gelişme Osmanlı'nın denge politikasının başarılı olduğunu gösterir.
Tarih biliminin konusu doğrudan insan faaliyetleridir. Bu nedenle şiddetli kuraklık coğrafi/jeolojik bir olgu olup tarihin doğrudan konusu değildir.
Heraldik, arma bilimidir. Devletlerin, hanedanların ve ailelerin armalarını, nişanlarını ve sembollerini inceler.
Resmi yazışmalar, fermanlar, beratlar, ahitnameler ve devletlerarası antlaşmalar gibi resmi belgeleri inceleyen tarihî yardımcı bilim dalı Diplomatik (Belgeler Bilimi) adını alır.
Kaynakların iç ve dış tenkit süzgecinden geçirilerek güvenilirliğinin saptanması, tahrifata uğrayıp uğramadığının incelenmesi 'tenkit' aşamasında gerçekleştirilir.
Tarih biliminde bilgiler dinamiktir. Yeni arkeolojik keşifler ve ortaya çıkan belgeler, eski bilgilerin değişmesine, düzeltilmesine veya zenginleşmesine neden olabilir.
Hikayeci tarihin öncüsü Heredot iken, öğretici (pragmatik/faydacı) tarihin kurucusu ve ilk temsilcisi "Peloponnesos Savaşları" adlı eseriyle bilinen Thukydides'tir.
İngiltere, Rusya'nın sıcak denizlere inmesini önlemek için Osmanlı Devleti'ni desteklemiştir.
Bir olayın tarih bilimi içinde incelenebilmesi için zaman, yer ve insan etkisi bağlamı önemlidir.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Yakın zamana kadar Osmanlı Devleti'nde ilk paranın Orhan Bey döneminde basıldığı kabul edilirken, son yıllarda yapılan araştırmalarda Osman Bey dönemine ait bir bakır para bulunmuş ve Osmanlı'da ilk para basımının Osman Bey döneminde gerçekleştiği kesinleşmiştir. Bu durum tarih bilimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

  • AYeni belge ve bulguların tarihî bilgileri değiştirebileceğini ya da güncelleyebileceğini
  • BTarihî olayların neden-sonuç ilişkisi içinde incelenmesi gerektiğini
  • CSözlü kaynakların yazılı kaynaklardan daha güvenilir olduğunu
  • DTarih araştırmalarında arkeolojinin en önemli bilim dalı olduğunu
  • ETarihî olayların geçtiği dönemin şartlarına göre değerlendirilmesi gerektiğini

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Tarih bilimi, olayları incelerken coğrafi çevre, iklim koşulları ve yeryüzü şekillerinin insan topluluklarının yaşam tarzı ve siyasi yapıları üzerindeki etkilerini dikkate alır. Örneğin, tarıma elverişli düzlüklerin ve su kaynaklarının bulunduğu Mezopotamya'da büyük tarım uygarlıkları kurulurken, dağlık ve kıyı şeridi dar olan Yunan coğrafyasında deniz ticaretine yönelen şehir devletleri kurulmuştur. Bu durum, tarih biliminin aşağıdaki hangi disiplinle olan ilişkisini doğrudan kanıtlar?

  • AEtnografya
  • BArkeoloji
  • CCoğrafya
  • DKronoloji
  • ESosyoloji

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Tarih araştırmalarında olayların geçtiği zaman diliminin bilinmesi, bu olayların birbirleriyle olan sebep-sonuç ilişkilerinin kurulabilmesi için hayati önem taşır. Olayların kronolojik sırası bilinmediğinde tarihi olaylar arasında yanlış bağlar kurulabilir. Tarih biliminin olayları zaman sırasına göre dizmesinde yardımcı olan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

  • AKronoloji
  • BHeraldik
  • CCoğrafya
  • DNümismatik
  • EPaleografya

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Aşağıdakilerden hangisi tarihin konusunu oluşturan insan faaliyetlerinden biri olamaz?

  • AToplumların göç etmesi
  • BDeprem sonrası fay hatlarının kırılması
  • CTicari antlaşmaların yapılması
  • Dİmparatorlukların kurulması ve yıkılması
  • EYazılı kanunların hazırlanması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Tarih öğrenmenin bireye sağladığı faydalar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  • AOlayları çok yönlü değerlendirebilme yeteneği geliştirme
  • BGeleceğe yönelik planlamalarda geçmiş tecrübelerden yararlanma
  • CEleştirel düşünme ve empati kurma becerilerini artırma
  • DKendi milletinin kültürünü tanıma ve milli kimlik bilinci kazanma
  • EToplumlar arası çatışmaları ve savaşları haklı çıkarma becerisi edinme

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Tarih ve zaman sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında