Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla geniş yetkilerle çıkmıştır. Milli mücadelenin fiilen başladığı tarih kabul edilir.
Mustafa Kemal, Samsun'a çıktıktan sonra hazırladığı raporda İzmir'in işgalinin haksız olduğunu ve Türk milletinin bağımsızlık istediğini ilk kez resmi bir belgeyle ifade etmiştir.
28 Mayıs 1919'da yayınlanan Havza Genelgesi'nin temel amacı, İzmir'in işgalini protesto ettirerek Türk halkında milli bilinci uyandırmaktır.
Havza Genelgesi'nin ardından İtilaf Devletleri'nin baskısıyla İstanbul Hükümeti, Mustafa Kemal'i ilk defa İstanbul'a geri çağırmıştır.
22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi, Kurtuluş Savaşı'nın amacını, gerekçesini ve yöntemini belirten bir ihtilal bildirgesidir.
Amasya Genelgesi'ni Mustafa Kemal, Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy imzalamış, Kazım Karabekir ve Cemal Paşa ise telgrafla onaylamıştır.
Amasya Genelgesi'nde yer alan vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir maddesi, Kurtuluş Savaşı'nın temel gerekçesidir.
Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır maddesi, milli mücadelenin yöntemini ve ilk kez milli egemenliğe dayalı bir rejim sinyalini verir.
Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurulun oluşturulması gerektiği fikri ilk olarak Amasya Genelgesi'nde ortaya atılmıştır.
Mustafa Kemal, Amasya Genelgesi'nden sonra ve Erzurum Kongresi'nden önce, 7-8 Temmuz 1919 gecesi çok sevdiği askerlik mesleğinden istifa etmiştir.
Vilayet-i Şarkiye ve Trabzon Muhafaza-i Hukuk cemiyetleri tarafından, Doğu Anadolu'da Ermeni ve Rum devletleri kurulmasını engellemek amacıyla toplanmıştır.
Toplanış şekli ve amacı bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından ise tüm yurdu ilgilendirdiği için ulusal bir kongredir.
Erzurum Kongresi'nde alınan milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez kararıyla ilk defa milli sınırlardan bahsedilmiştir.
Tam bağımsızlık ilkesi doğrultusunda, diğer devletlerin himayesine girme fikri olan manda ve himaye ilk defa Erzurum Kongresi'nde reddedilmiştir.
Erzurum Kongresi'nde sadece Doğu illerini temsil etmek üzere, başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı 9 kişilik Temsil Heyeti kurulmuştur.
Kuva-yı Milliye'yi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hakim kılmak esastır kararı Erzurum Kongresi'nde alınmış, milli egemenlik vurgulanmıştır.
Hükümetin denetlenmesi amacıyla Osmanlı Mebusan Meclisi'nin derhal toplanması gerektiği kararı ilk kez Erzurum Kongresi'nde dile getirilmiştir.
Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı direnişi organize etmek için toplanmışlardır. Padişaha bağlılık bildirilmiş, Batı Cephesi kurulmuştur.
Galip Hoca takma adıyla Celal Bayar'ın öncülüğünde toplanmış, Batı Anadolu'daki silahlı direnişi güçlendirmeyi amaçlamıştır.
Her yönüyle ulusal olan tek kongredir. Hem toplanış amacı hem de alınan kararlar bakımından tüm yurdu kapsar.
İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri, Sivas Kongresi'nin toplanmasını engellemek için Elazığ Valisi Ali Galip ve Ankara Valisi Muhittin Paşa'yı görevlendirmiştir.
Sivas Kongresi'nde Amerikan mandası uzun süre tartışılmış ancak manda ve himaye bir daha gündeme gelmemek üzere kesin olarak reddedilmiştir.
Yurttaki tüm bölgesel direniş cemiyetleri, Sivas Kongresi'nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında tek bir çatıda birleştirilmiştir.
Sivas Kongresi'nde Temsil Heyeti'nin üye sayısı 15'e çıkarılmış ve tüm yurdu temsil eder kararı alınarak ulusallaştırılmıştır.
Sivas Kongresi'nde Temsil Heyeti, Ali Fuat Paşa'yı Batı Anadolu Kuva-yı Milliye Komutanlığı'na atayarak ilk kez hükümet gibi yürütme yetkisini kullanmıştır.
Sivas Kongresi kararlarını halka duyurmak ve milli mücadele lehine kamuoyu oluşturmak için Temsil Heyeti tarafından çıkarılan ilk gazetedir.
Sivas Kongresi sonrası Anadolu'nun İstanbul ile haberleşmeyi kesmesi üzerine Damat Ferit Paşa istifa etmiş, bu Temsil Heyeti'nin ilk siyasi başarısı olmuştur.
Ali Rıza Paşa başkanlığındaki İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti ile Amasya Görüşmeleri'ni yaparak Temsil Heyeti'nin hukuki varlığını ilk kez resmen tanımıştır.
Görüşmelere İstanbul Hükümeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa, Temsil Heyeti adına ise Mustafa Kemal, Rauf Orbay ve Bekir Sami Bey katılmıştır.
Görüşmelerde alınan en önemli ve uygulanabilen tek karar, Osmanlı Mebusan Meclisi'nin derhal toplanması için yurt çapında seçimlerin yapılmasıdır.
Sivas'ta yapılan toplantıda, Mebusan Meclisi'ne katılacak vekillerin durumu değerlendirilmiş ve Temsil Heyeti'nin çalışmalarını Ankara'dan yürütmesi kararlaştırılmıştır.
27 Aralık 1919'da Temsil Heyeti Ankara'ya gelmiş ve burayı coğrafi ve stratejik avantajlarından dolayı Milli Mücadele'nin idari ve askeri merkezi yapmıştır.
Batı cephesine yakınlığı, demiryolu ağının bulunması, telgraf merkezlerine sahip olması ve işgale uğramamış güvenli bir yer olması etkili olmuştur.
Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelmesinden sonra, Milli Mücadele'nin resmi yayın organı olarak çıkarılan gazetedir.
Amasya Görüşmeleri sonrası yapılan seçimlerde Mustafa Kemal, Erzurum'dan Osmanlı Mebusan Meclisi milletvekili seçilmiş ancak güvenlik nedeniyle İstanbul'a gitmemiştir.
Ankara'da görüştüğü milletvekillerinden kendisini meclis başkanı seçmelerini ve İstanbul'da Müdafaa-i Hukuk adlı bir grup kurmalarını istemiştir.
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Mustafa Kemal'in istediği Müdafaa-i Hukuk grubu yerine, Rauf Orbay başkanlığında Felah-ı Vatan grubu kurulmuştur.
12 Ocak 1920'de toplanan Osmanlı Devleti'nin son meclisidir. Bu meclisin aldığı en tarihi ve önemli karar Misakımilli'nin kabul edilmesidir.
28 Ocak 1920'de Mebusan Meclisi'nde gizli oturumda kabul edilen, Kurtuluş Savaşı'nın hedeflerini ve Türkiye'nin milli sınırlarını çizen siyasi bir belgedir.
Misakımilli'de Kars, Ardahan, Batum (Elviye-i Selase), Batı Trakya ve Arap memleketlerinin geleceğinin belirlenmesi için halk oylaması yapılması öngörülmüştür.