Ekoloji

Komünite ve popülasyon ekolojisi

YKS · AYT · AYT Biyoloji

⚡ Hızlı Özet

Popülasyon, belirli bir alanda yaşayan ve aralarında üreyebilen aynı türe ait bireylerin tümüdür. Ekolojinin temel inceleme birimidir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Popülasyon, belirli bir alanda yaşayan ve aralarında üreyebilen aynı türe ait bireylerin tümüdür. Ekolojinin temel inceleme birimidir.
Komünite, belirli bir alanda birlikte yaşayan tüm bitki, hayvan ve mikroorganizma popülasyonlarının oluşturduğu canlı topluluğudur.
Popülasyon yoğunluğu, birim alan ya da hacme düşen birey sayısıdır. Doğum ve göçle artar, ölüm ve göçle azaldığından sürekli değişebilir.
Taşıma kapasitesi, bir ortamın besleyebileceği en fazla birey sayısıdır. Popülasyon bu sınıra ulaşınca büyüme yavaşlayarak durur.
Besin, su, yer ve rekabet gibi etkenler popülasyon büyümesini sınırlar. Yoğunluğa bağlı etkenler kalabalıkta daha güçlü etki gösterir.
Süksesyon, bir alandaki canlı topluluğunun zaman içinde birbirini izleyerek değişmesidir. Sonunda dengeli klimaks komüniteye ulaşılır.
Birincil süksesyonda liken ve mikroorganizmalar gibi öncü türler kayalık, topraksız alana ilk yerleşir. Toprak oluşumunu başlatırlar.
Rekabet, bireylerin sınırlı besin, yer ya da eş gibi kaynaklar için yarışmasıdır. Tür içinde ve türler arasında görülebilir.
Simbiyotik ilişkilerde iki farklı tür bir arada yaşar. Mutualizmde iki taraf da yarar görür, parazitlikte biri yarar diğeri zarar görür.
Ekolojik niş, bir türün ortamda kapladığı yer, beslenme biçimi ve diğer canlılarla ilişkileri gibi tüm yaşamsal rolünü kapsar.
Popülasyon büyüklüğü (N), belirli bir zamanda belirli bir alanda yaşayan, aynı türe ait toplam birey sayısıdır.
Plasmodium, yaşam döngüsünün önemli bir kısmını konak canlının (insan veya başka bir memeli) kan hücreleri ve karaciğer hücreleri gibi vücut içindeki yapılarında geçirir.
Doğru. Popülasyon büyüdükçe, birey başına düşen besin, su, barınak gibi kaynaklar azalır. Tüm bu faktörler "çevre direnci"ni oluşturur.
Tüm canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için enerjiye (ATP) ihtiyaç duyar. Bu, tüm canlılar için evrensel bir gerekliliktir.
Bu (-/-) etkileşim türü, tam olarak türler arası (interspesifik) rekabet kavramına karşılık gelir.
Doğal alanının dışına çıkıp yeni bir bölgeye yerleşen her türe "egzotik" veya "yabancı" tür denir.
Doğru. Doğal afetler, etkiledikleri alandaki popülasyonun yoğunluğuna bakmaksızın genellikle geniş çaplı ölümlere veya habitat yıkımına neden olur.
Bu mücadele, kaynaklara erişimi azalttığı için her iki türün de büyüme hızını, üreme başarısını veya hayatta kalma oranını olumsuz etkiler (-/- etkileşim).
Doğru. Soruda böceğin "oksijen seviyesine ve kimyasal kirliliğe duyarlı" olduğu belirtilmiştir.
Popülasyon yoğunluğu, belirli bir alanda veya hacimde bulunan birey sayısını ifade eden ekolojik bir ölçüttür.
Her iki komünitenin türlerinin bir arada bulunması ekotonun karakteristik özelliğidir. Ancak ormandan daha yüksek sıcaklığa sahip olması beklenmez.
Doğru. İmmigrasyon, bireylerin dışarıdan bir popülasyona kalıcı veya uzun süreli olarak katılmasıdır.
Popülasyonlar dinamik yapılar olup doğumlar, ölümler, içe göçler ve dışa göçler gibi faktörlerle büyüklükleri ve yapıları zamanla değişir.
Kaynak paylaşımı (resource partitioning), benzer türlerin rekabeti azaltmak için nişlerini farklılaştırmasıdır.
Doğru. Aşırı çoğalması (bloom), onun baskınlığını gösterir.
Komünite ve popülasyon ekolojisi çalışırken ana odak süreç, yapı ve işlev ilişkisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Komünite ve popülasyon ekolojisi sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Konak canlının vücudunun dışında yaşayan dış parazitlerin, yaşamlarını sürdürebilmek için sahip oldukları adaptasyonlardan biri aşağıdakilerden hangisi olabilir?

  • AKonağın bağışıklık sisteminden saklanmak için antijenik yapılarını sürekli değiştirme yeteneği
  • BSindirilmiş besinleri doğrudan emebilmek için özelleşmiş bir sindirim sistemine sahip olmama
  • CKonağın derisine veya tüylerine sıkıca tutunmayı sağlayan kanca, çengel veya yapışkan disk gibi yapılar
  • DKonağın vücut sıvılarının yoğunluğuna uyum sağlamış özel bir vücut sıvısı dengesi
  • EOksijensiz ortamda yaşayabilmek için anaerobik solunum yapma yeteneği

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Kapalı bir popülasyonda, popülasyonun birey sayısındaki değişimi belirleyen temel faktörler arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi popülasyonun büyümesine (pozitif büyüme) yol açar?

  • ADoğum oranının ölüm oranından sürekli olarak yüksek olması
  • BÖlüm oranının doğum oranından sürekli olarak yüksek olması
  • CSadece ölüm oranının sıfırdan büyük olması
  • DHem doğum hem de ölüm oranlarının sıfır olması
  • EDoğum oranının ölüm oranına tam olarak eşit olması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Bir canlının (avcı veya predatör) başka bir canlıyı (av veya prey) aktif olarak takip edip, yakalayıp öldürerek besin kaynağı olarak kullandığı, türler arası etkileşim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  • AKommensalizm
  • BRekabet
  • CAvlanma (Predasyon)
  • DHerbivorluk
  • EParazitizm

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Beslenme ilişkileri açısından, sadece bitkisel kaynaklarla beslenen canlılara ne ad verilir?

  • AAyrıştırıcılar (Saprofitler)
  • BHepçiller (Omnivorlar)
  • CEtçiller (Karnivorlar)
  • DOtçullar (Herbivorlar)
  • EÜreticiler (Ototroflar)

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bir ekosistemdeki besin zincirinin ilk basamağını oluşturan ve inorganik maddelerden organik besin üretebilen canlı grubuna ne ad verilir?

  • Aİkincil tüketiciler
  • BBirincil tüketiciler
  • CTüketiciler (Heterotroflar)
  • DÜreticiler (Ototroflar)
  • EAyrıştırıcılar (Saprofitler)

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Komünite ve popülasyon ekolojisi sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında