Mekanik

Hareket ve kuvvet

YKS · TYT · TYT Fizik

⚡ Hızlı Özet

Hava sürtünmesi yoksa tüm cisimler g ≈ 9,8 m/s² ile aynı ivmeyle düşer; tüy de taş da aynı anda yere iner.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Hava sürtünmesi yoksa tüm cisimler g ≈ 9,8 m/s² ile aynı ivmeyle düşer; tüy de taş da aynı anda yere iner.
Taş, yörüngesinin zirvesinde anlık olarak durur; yani yukarı çıkışı biter ve aşağı inişi başlar.
Cismin durmaya devam etmesi ivmesinin sıfır olduğunu gösterir. Newton'ın birinci yasasına göre bu durum halata etki eden net kuvvetin sıfır olduğunu doğrular.
Hız-zaman grafiğinin altında kalan alan, yer değiştirmeyi verir. İlk 10 saniyedeki yer değiştirme (Alan 1): Hareket pozitif yönde olduğu için alan pozitiftir.
Ağırlık bir kuvvettir ve yer çekiminin kütleye uyguladığı çekim kuvvetini ifade eder, dinamometre ile ölçülür.
Sabit hızlı harekette hız v=x/t bağıntısı ile hesaplanır. Verilen değerler yerine konulduğunda v=60/3 işleminden hız 20 m/s olarak bulunur.
F=m.a prensibine göre kuvvetler aynı iken kütlelerin farklı olması ivmelerin kesinlikle farklı olmasını gerektirir.
Kütle çekim kuvveti kütlesi olan tüm cisimlerin birbirini çekmesini sağlar, itme özelliği yoktur ve menzili sonsuzdur.
Ortalama hız yer değiştirmenin zamana oranıdır. v = 80/10 bağıntısından sonuç 8 m/s olarak bulunur.
Statik sürtünme değişken karakterlidir. Cisim harekete geçene kadar uygulanan kuvvete eşit büyüklükte gelişerek cismi dengede tutar.
Sistemin toplam kütlesi 2 + 3 = 5 kg dır. İvme F/mtoplam = 20/5 = 4 m/s² olur. Arkadaki 2 kg lık kutuyu çeken ip gerilmesi T = m.a = 4 = 8 N bulunur.
Konum zamanla değişmiyor ve eksenin altında kalıyorsa cisim negatif koordinatta hareketsiz bekliyor demektir.
F=m.a formülünden a/F çekildiğinde bu oran 1/m değerine eşit olur. Bu da kütlenin tersi anlamına gelir.
Ortalama Sürat, yöne bakılmaksızın kat edilen toplam yolun zamana bölünmesidir (Toplam Yol / Toplam Zaman = 400m / 80s = 5 m/s).
Kütle çekim kuvveti etki-tepki çifti oluşturur. İki cisim arasındaki çekim kuvveti kütlelerin çarpımıyla orantılıdır ve iki cisim birbirine eşit büyüklükte kuvvet uygular.
Zayıf nükleer kuvvetin temel rolü, atom altı parçacıkların birbirine dönüşmesini sağlamaktır.
Bu soruyu çözmek için iki adım gereklidir. Önce koşucunun süratini, sonra da bu süratle 5 dakikada alacağı yolu bulmalıyız.
İvme hızın zamana oranıdır. Hız birimi m/s, zaman birimi saniye olduğu için ivme birimi metre bölü saniyekare olur.
Yer çekimi ivmesi (g = 10 m/s²), cismin hızını her saniye 10 m/s azaltacaktır. Hızın sıfır olduğu tepe noktasına ulaşma süresi t = Vilk / g = 40 m/s / 10 m/s² = 4 saniyedir.
Çember üzerindeki iki zıt uç nokta arasındaki en kısa mesafe çap kadardır. Yarıçapı 10 metre olan çemberin çapı 20 metredir ve yer değiştirme bu değere eşittir.
Emniyet kemerleri ani yavaşlamada vücudun öne fırlamasını (eylemsizlik) engeller. Koltuk kafalıkları arkadan çarpışmada başın arkaya gitmesini önler.
Konum-zaman grafiğinin yatay düz çizgi olması L cisminin durduğunu (konumunun değişmediğini) gösterir.
İlk hızı sıfır olan ve sabit ivmeyle hızlanan cismin hızı v=a.t formülüyle bulunur. Buradan v = 3 = 12 m/s hesaplanır.
Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir. Doğrusal çizginin eğimi sabit olduğundan cisim sabit ivmeli hareket yapmaktadır.
Kütle çekim kuvveti fiziksel temas gerektirmeyen bir kuvvettir (I doğru). Elektromanyetik kuvvet gibi itme özelliği yoktur, sadece çeker (II doğru).
Sürat skalerdir ve v=alınan yol/zaman ile bulunur. Hız ise vektöreldir ve yer değiştirmenin zamana oranıdır.
Düzgün doğrusal harekette hız sabittir ve ivme sıfırdır. Alınan yol x=v.t bağıntısıyla hesaplanır.
Düzgün hızlanan harekette ivme sabittir. Hız v=v0+a.t, yol ise x=v0.t+a.t2/2 bağıntısıyla bulunur.
Newton'un birinci yasasına göre net kuvvet sıfırsa cisim durumunu korur. Duran durur, hareketli sabit hızla gitmeyi sürdürür.
Newton'un ikinci yasası F=m.a biçimindedir. Cisme etkiyen net kuvvet, kütle ile ivmenin çarpımına eşittir.
Her etkiye karşılık zıt yönde ve eşit büyüklükte bir tepki vardır. Bu Newton'un üçüncü yasasıdır.
Sürtünme kuvveti hareketin tersi yönde etkir. Fs=k.N bağıntısıyla bulunur; yüzeye dik normal kuvvetle orantılıdır.
Ağırlık G=m.g ile hesaplanır. Kütleye etkiyen yerçekimi kuvvetidir ve birimi Newton'dur.
Serbest düşen cisme yalnızca yerçekimi etkir. İvme g≈9.8 m/s² sabit değerindedir ve hava direnci ihmal edilir.
İvme, hızdaki değişimin zamana oranıdır. a=Δv/Δt bağıntısıyla bulunur ve birimi m/s² dir.
Bir cisme etki eden net kuvvet sıfır değilse cismin hızı veya yönü değişebilir; ivme net kuvvet yönündedir.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Günlük hayatta karşılaştığımız sürtünme kuvvetiyle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisinde sürtünmenin azaltılması hedeflenmiştir?

  • AKışın otomobil lastiklerine zincir takılması
  • BKoşu ayakkabılarının tabanlarının tırtıklı yapılması
  • CYollara buzlanmayı önlemek için kum dökülmesi
  • DMakine dişlilerinin arasına yağ dökülmesi
  • EHaltercilerin kaldırma öncesi ellerine pudra sürmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Fizikte kuvvet kavramı tanımlanırken temas gerektiren ve temas gerektirmeyen kuvvetler olarak sınıflandırma yapılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi temas gerektirmeyen bir kuvvettir?

  • ABir sporcunun halter kaldırırken uyguladığı kuvvet
  • BMasada duran demir ataşın mıknatıs tarafından çekilmesi
  • CBir çocuğun oyuncağını ip yardımıyla çekmesi
  • DFren yapan otomobil lastiğine etki eden sürtünme kuvveti
  • ERüzgarın yelkenli gemiyi hareket ettirmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Aşağıdaki kuvvetlerden hangisi, diğerlerinden farklı olarak temas gerektirmeyen bir alan kuvveti değildir?

  • AElektromanyetik Kuvvet
  • BKütle Çekim Kuvveti
  • CElektriksel Kuvvet
  • DSürtünme Kuvveti
  • EManyetik Kuvvet

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Dairesel bir pistte tam bir tur atan koşucu için hangisi sıfırdır?

  • AAlınan yol
  • BYer değiştirme
  • COrtalama sürat
  • DAnlık sürat
  • EGeçen zaman

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bir aracın hız-zaman grafiği zaman eksenine paralel bir düz çizgi ise bu araç için hangisi doğrudur?

  • ASabit hızlı hareket yapmaktadır
  • BDurmaktadır
  • CDüzgün hızlanmaktadır
  • DDüzgün yavaşlamaktadır
  • ESürekli yön değiştirmektedir

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Hareket ve kuvvet sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında