Elektrik

Elektrik akımı ve devreler

YKS · TYT · TYT Fizik

⚡ Hızlı Özet

Paralel kollarda akım dirençle ters orantılı paylaşılır. 2 Ohm ve 6 Ohm dirençler paraleldir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Paralel kollarda akım dirençle ters orantılı paylaşılır. 2 Ohm ve 6 Ohm dirençler paraleldir.
Motorun verim formülü η = 1 - (I ⋅ R) / V şeklinde ifade edilebilir. Motorun üreteçten çektiği toplam güç Ptoplam = V ⋅ I = 20 V ⋅ 2 A = 40 W'tır.
İlk olarak 15 Ω'luk direncin uçlarındaki gerilimi bulalım. Güç formülü P = V²/R olduğuna göre, V² = P ⋅ R = 60 W ⋅ 15 Ω = 900 V².
Uluslararası Birim Sistemi (SI) içinde yedi temel büyüklükten biri elektrik akımıdır ve bu büyüklüğün resmi birimi amper olarak kabul edilmiştir.
Joule cinsinden enerji bulmak için zaman saniyeye çevrilmelidir. Toplam süre 50 saattir. 50 saat = 3600 = 180000 saniyedir.
I: Serbest elektronu olmayan, dolayısıyla elektrik akımını iletmeyen (veya çok kötü ileten) maddelere yalıtkan (izolatör) denir.
En büyük eşdeğer direnç dirençlerin hepsini seri bağlayarak elde edilir: Rmax = 6R.
P = V'nin karesi / R formülünden hareketle R = V'nin karesi / P olur. Buradan 200 / 1200 işlemi yapıldığında 40000 / 1200 sadeleşerek 100 / 3 yani yaklaşık 3 ohm değerine ulaşılır.
Elektrik akımının yönü, tarihsel ve teorik kabul olarak pozitif yüklerin hareket yönü veya serbest elektronların hareket yönünün tersi olarak tanımlanmıştır.
Ohm yasasına göre V = R bağıntısı geçerlidir. Akımı bulmak için potansiyel farkı dirence bölünür.
Öncelikle akım I = 12 / 4 = 3 amper olarak bulunur. Açığa çıkan enerji E = I'nin karesi. R.
Saf su (H₂O), çok az sayıda H⁺ ve OH⁻ iyonu içerir, ancak bu miktar elektrik akımını iletmek için yetersizdir.
Dirençlerin kombinasyonundan en küçük değeri elde etmek için hepsinin birbirine paralel bağlanması gerekir.
Voltmetre gerilim ölçer. Devreye akım kaçırmamak için paralel bağlanır ve iç direnci teorik olarak sonsuzdur.
Telin direnci sadece geometrik yapısına (boy, kesit alanı), yapıldığı malzemeye ve sıcaklığa bağlıdır.
Paralel bağlamada dirençlerin uçlarındaki potansiyel farklar (V) eşittir. Güç formülü P = V kare / R uyarınca: P1' = V kare / R ve P2' = V kare / 3R olur.
Paralel dirençlerin eşdeğeri: Rp = (2 3) / (2 + 3) = 6 / 5 = 2 Ohm. Devrenin toplam eşdeğer direnci: Reş = Rp + Rseri = 2 + 8 = 0 Ohm.
Elektroliz sıvılarında akım şiddeti hesaplanırken, kesitten geçen artı ve eksi yüklerin mutlak değerce toplamı alınır: Qtoplam = |+q| + |-2q| = 3q.
Katı metallerde atomların dış yörüngelerindeki elektronlar serbestçe hareket edebilirler.
Voltmetre lambaya seri bağlandığı için devreden akım geçmesini neredeyse tamamen engeller (voltmetrenin iç direnci çok büyüktür).
Metallerde sıcaklık arttıkça atomların titreşim hareketi artar. Bu durum serbest elektronların ilerlemesini zorlaştırır, yani iletkenin özdirenci dolayısıyla elektriksel direnci artar.
Dirençlerin her birine R diyelim. Paralel üç direncin eşdeğeri RP = R/3 olur. Seri iki direncin eşdeğeri RS = 2R olur.
Devrenin toplam direncini (eşdeğer direnç) Ohm Yasası'ndan bulalım: Rtoplam = V / I = 24 V / 4 A = 6 Ω.
I: Elektrik yüklerinin hareket edebilmesi (akım oluşması) için iki nokta arasında elektriksel bir seviye farkı, yani potansiyel fark (gerilim) olmalıdır.
Güç P = 2200 W = 2,2 kW (Kilowatt) cinsine çevrilir. Günlük çalışma süresi t = 2 saat. 30 gündeki toplam çalışma süresi = 30 * 2 = 60 saattir.
Kesit alanları ve maddeleri aynı olan tellerin dirençleri boyları ile doğru orantılıdır. K telinin boyu 4 kat büyük olduğu için direnci de L'nin 4 katı olur.
Elektrik akımı, yüklerin belirli yönde hareketidir. I=q/t bağıntısıyla bulunur ve birimi Amper (A) dir.
Ohm yasasına göre V=I.R dir. Gerilim, akım ile direncin çarpımına eşittir.
İletkenin direnci R=ρ.L/S ile bulunur. Uzunlukla doğru, kesit alanıyla ters orantılıdır; birimi Ohm'dur.
Seri bağlamada eşdeğer direnç Rt=R1+R2+... olarak toplanır. Akım her direnç üzerinden aynı şiddette geçer.
Paralel bağlamada 1/Rt=1/R1+1/R2+... bağıntısı geçerlidir. Her kol üzerindeki gerilim eşittir.
Elektriksel güç P=V.I veya P=I2.R ile hesaplanır. Birimi Watt (W) dır.
Gerilim, devredeki iki nokta arasındaki enerji farkıdır. Potansiyel fark olarak da bilinir ve birimi Volt (V) dur.
Üreteçler seri bağlandığında gerilimleri toplanır. Özdeş üreteçler paralel bağlandığında ise verilebilecek akım artar.
Kısa devre, akımın dirençsiz bir yol izlemesidir. Direnç çok küçüldüğü için akım aşırı büyür ve tehlike oluşturur.
Elektrik enerjisi W=V.I.t veya W=P.t ile bulunur. Birimi Joule (J) veya kilowatt-saat (kWh) dir.

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Bir iletken telin kesitinden 4 saniyede 20 Coulomb değerinde negatif yük geçişi gözlenmektedir. Buna göre, bu iletken tel üzerinde oluşan elektrik akımının şiddeti ve yönü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Akımın yönü, pozitif yüklerin hareket yönü kabul edilmektedir.)

  • A0.2 Amper, elektron hareket yönüne ters yönde
  • B80 Amper, elektron hareket yönüne ters yönde
  • C5 Amper, elektron hareket yönüne ters yönde
  • D5 Amper, elektron hareket yönünde
  • E80 Amper, elektron hareket yönünde

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Elektriksel güç birimi olan 'Watt' aşağıdakilerden hangisine eşit değildir?

  • AVolt² / Ohm
  • BJoule / Saniye
  • CAmper x Volt
  • DAmper² x Ohm
  • EVolt / Saniye

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Bir iletkenin kesitinden 4 saniyede 20 Coulomb büyüklüğünde yük geçişi olmaktadır. Buna göre, bu iletkenden geçen elektrik akım şiddeti kaç amperdir?

  • A5
  • B2
  • C4
  • D10
  • E80

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının, üzerinden geçen akım şiddetine bağlı grafiğinde doğrunun eğimi hangi fiziksel niceliği verir?

  • AElektriksel yük
  • BElektriksel güç
  • CDirenç
  • DÖzdirenç
  • EEnerji

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bir voltmetre bir elektrik devresinde bağlandığı iki nokta arasındaki hangi niceliği ölçer?

  • AAkım şiddeti
  • BPotansiyel farkı
  • CDirenç
  • DElektriksel güç
  • EHarcanan yük

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Elektrik akımı ve devreler sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreÇok YakındaGoogle Play

iPhone & iPad’de yayında · Android çok yakında