Mantığa giriş ve temel kavramlar

1. Mantık ilkelerinin sembolik gösterimlerinde A = A ifadesi bir şeyin kendisi olduğunu, ~(A ∧ ~A) ifadesi bir şeyin aynı anda hem kendisi hem de kendisi-olmayan olamayacağını, A ∨ ~A ifadesi ise bir şeyin ya kendisi ya da kendisi-olmayan olacağını temsil eder. Buna göre ~(A ∧ ~A) sembolleştirmesi ile ifade edilen akıl ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

• AÖzdeşlik ilkesi
• BYeter-sebep ilkesi
• CÜçüncü durumun imkânsızlığı ilkesi
• DNedensellik ilkesi
• EÇelişmezlik ilkesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir mantık araştırmacısı şu akıl yürütmeyi yapar: 'Kanada ve Kuzey Norveç benzer coğrafi enlemlere sahiptir. Kanada'da kış mevsimi sert geçer ve yoğun kar yağışı görülür. O hâlde Kuzey Norveç'te de kış mevsimi sert geçmeli ve yoğun kar yağışı görülmelidir.' Buna göre bu akıl yürütmenin türü ve ulaştığı sonucun mantıksal niteliği aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

• ATümdengelimdir; vardığı sonuç zorunlu ve kesindir.
• BEksik tümevarımdır; bütünü temsil eden parçalardan hareket eder.
• CTam tümevarımdır; sınırlı evrendeki tüm elemanları kuşatır.
• DAnalojidir; özel durumlar arasındaki benzerlikten doğar ve olasıdır.
• EÖzdeşlik çıkarımıdır; kavramların tanımından kaynaklanır.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Mantığın temel ilkelerinden yeter-sebep ilkesine göre, hiçbir önerme veya yargı, kendisini doğrulayan yeterli bir sebep ya da mantıksal zemin olmaksızın doğru kabul edilemez. Leibniz tarafından ileri sürülen bu ilke, zihnin nedensiz hiçbir yargıyı doğru sayamayacağını vurgular. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yeter-sebep ilkesinin çıkarımlardaki temel işlevini doğrudan gösterir?

• AAynı özne ve yükleme sahip önermelerin çelişkiye düşmesini önlemek
• BBir kavramın zihindeki anlamının zaman içinde değişmesini engellemek
• CSonuç önermesinin geçerliliğini mantıksal bir öncüle veya gerekçeye dayandırmak
• DTümevarımsal akıl yürütmelerde örneklem sayısını en üst düzeye çıkarmak
• EÇelişik önermelerin aynı anda doğru sayılmasına imkân tanımak

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. 'Bir mantık terimi olan önerme, akıl yürütme süreci boyunca hangi anlamı taşıyorsa o anlamda kalmalı, anlam kaymasına uğratılarak farklı bir kavrammış gibi kullanılmamalıdır.' Bu kural, düşünmenin temel ilkelerinden hangisinin bir gereğidir?

• AÇelişmezlik ilkesi
• BÜçüncü durumun imkânsızlığı ilkesi
• CYeter-sebep ilkesi
• DNedensellik ilkesi
• EÖzdeşlik ilkesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Tümdengelimsel çıkarımlarda öncüller doğru kabul edildiğinde sonucun yanlış olması imkânsızdır. Ancak bu akıl yürütme biçimi, öncüllerde kapsanmayan zihinsel bir yenilik sunmaz; yalnızca öncüllerde örtük olarak bulunan bilgiyi açık hâle getirir. Buna göre tümdengelim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• AÖncüller ile sonuç arasında mantıksal bir zorunluluk bulunur.
• BZihne öncülleri aşan yepyeni olgusal bilgiler kazandırır.
• CGenel ilkelden hareket ederek özel durumlara ulaşılmasını sağlar.
• DÇıkarımın geçerliliği biçimsel tutarlılığa dayanır.
• EÖncüller doğruysa sonucun yanlış olma olasılığı yoktur.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada