İslam medeniyetinin doğuşu, Türklerin İslamiyet'i kabulü ve ilk Türk-İslam devletleri

1. 1141 yılında Büyük Selçuklu Hükümdarı Sultan Sancar ile Karahitaylar arasında gerçekleşen Katvan Savaşı'nın Büyük Selçuklu Devleti açısından ortaya çıkardığı en ağır siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

• AAnadolu'nun kapılarının Türk kavimlerine kesin ve kalıcı olarak kapanması
• BAbbasi halifeliğinin Selçuklu siyasi ve idari denetiminden tamamen çıkması
• CBizans İmparatorluğu'nun Doğu Anadolu topraklarını yeniden işgal etmesi
• DDevlete bağlı Mâverâünnehir'in kaybedilmesi ve yıkılış sürecinin başlaması
• EGaznelilerin Selçuklu yönetimine son vererek Horasan bölgesini alması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Hz. Ömer Dönemi'nde İslam devletinin sınırlarının hızla genişlemesine bağlı olarak idari, adli ve mali alanlarda yeni kurumsallaşma çalışmalarına gidilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde taşra teşkilatını ve mülki idareyi düzenlemek amacıyla gerçekleştirilen uygulamalardan biridir?

• ADevlet hazinesinin bağımsız bir kurum olarak Beytülmal adıyla yapılandırılması
• BÜlke topraklarının merkeze bağlı valiliklere ayrılması
• CPosta ve istihbarat hizmetlerini yürütmek üzere Divan-ı Berid teşkilatının kurulması
• DŞehirlerde güvenlik ve asayişi sağlamak üzere Şurta teşkilatının ihdas edilmesi
• EVezirlik makamı oluşturularak hükümet işlerinin tek elden yürütülmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Abbasiler Dönemi'nde Emevilerin uyguladığı mevali politikasının terk edilmesi, Türklerin devlet kademelerinde ve orduda aktif görevler almasının önünü açmıştır. Abbasi halifeleri, Türklerin askerî yeteneklerinden faydalanmak ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla özel tedbirler almıştır. Bu doğrultuda Türk askerleri için Bizans sınırında tampon şehirler ve sadece Türklere tahsis edilen özel bir ordugah kenti inşa edilmiştir. Bu parçada bahsedilen ve Türklerin yerleştirildiği idari ve askerî yerleşim birimleri aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

• AAvasım ve Samarra
• BRibat ve Divan-ı Cünd
• CSugûr ve Darülhikme
• Dİkta ve Beytülhikme
• ENizamiye ve Hassa

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. İlk Müslüman Türk devletlerinden biri olan Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Türk devlet geleneği ve kültürüne ait birçok unsuru korumaya devam etmişlerdir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Karahanlıların Türk-İslam sentezini oluştururken eski Türk devlet geleneklerini devam ettirdiklerinin bir göstergesi olamaz?

• AHükümdarların Han ve Hakan gibi Türkçe unvanları kullanması
• BResmi dil, saray dili ve edebiyat dili olarak Türkçenin benimsenmesi
• CÜlkenin doğu ve batı şeklinde ikili teşkilat anlayışıyla yönetilmesi
• DRibat adı verilen kervansaraylar inşa ederek ticareti geliştirmeleri
• EVeraset sisteminde kut anlayışının ve hane halkının ortak malı ilkesinin sürdürülmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Gazneli Mahmud Dönemi'nde Hindistan'a düzenlenen 17 sefer sonucunda İslamiyet bölgede geniş bir alana yayılmış ve Gazne Devleti çok uluslu bir imparatorluk niteliği kazanmıştır. Bu durum Gazneliler bünyesinde etnik ve kültürel çeşitliliği artırmıştır. Buna göre Gazne Devleti'nin çok uluslu yapısının yol açtığı sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• AOrdu teşkilatında sadece Türk kökenli askerlere yer verilmesi zorunluluğu doğmuştur.
• BSaray, ordu ve edebiyat dili olarak tek bir dilin kullanılması sağlanmıştır.
• CSiyasi birliğin ve toplumsal bütünleşmenin sağlanması zorlaşmış, devletin yıkılışı hızlanmıştır.
• DHint alt kıtasındaki köklü kast sistemi tamamen ortadan kaldırılmıştır.
• EMerkezi otorite güçlenmiş ve veraset kavgaları tamamen sona ermiştir.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada