İslam düşüncesinde mezhepler ve tasavvufi yorumlar

1. Kur'an-ı Kerim'deki bazı ayetler tek bir anlama gelecek kadar açık ve net iken (muhkem), bazı ayetler ise birden fazla anlama gelebilir veya simgesel ifadeler içerebilir (müteşabih). Örneğin Allah'ın eli veya arşa istiva etmesi gibi ifadelerin mecaz mı yoksa zahiri anlamda mı değerlendirileceği hususu İslam alimleri arasında farklı mezhebi yorumların doğmasına yol açmıştır. Bu durum, dinî düşüncedeki farklılaşma sebeplerinden hangisine örnek oluşturur?

• ASiyasi liderlik ve hilafet tartışmalarına
• BCoğrafi ve iklimsel çevre koşullarına
• CKutsal metinlerin dilsel ve anlamsal yapısına
• DTercüme faaliyetleriyle gelen yabancı felsefelere
• Eİnsanların psiko-sosyal mizacına

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Tasavvuf düşüncesinde kulun Allah ile olan bağında duygusal ve manevi bir denge gözetmesi esastır. Bu anlayışa göre mümin bir yandan işlediği günahlar ve kendi kusurları sebebiyle Allah'ın azabından ve sevgisini kaybetmekten derin bir endişe duyarken, diğer yandan O'nun sonsuz merhametine, bağışlayıcılığına ve lütfuna sığınarak ümidini daima diri tutmalıdır. Tasavvuf literatüründe kulun Allah karşısındaki bu dengeli ruh halini ifade eden iki kavram aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

• AFena - Beka
• BZühd - Takva
• CHalvet - Uzlet
• DHavf - Reca
• EKabz - Bast

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. İslam dininin kısa sürede farklı coğrafyalara yayılması sonucunda Arap olmayan topluluklar da İslam'ı benimsemiştir. Bu toplulukların sahip olduğu köklü kültürler, yaşam tarzları ve gelenekler, dinî metinlerin anlaşılmasında ve günlük hayata aktarılmasında etkili olmuştur. Örneğin, Horasan bölgesinde yaşayan toplulukların din anlayışı ile Kuzey Afrika'daki toplulukların din anlayışı arasında biçimsel farklar gözlenmiştir. Buna göre metinde vurgulanan dinî yorum farklılığının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• AToplumsal ve kültürel ortamın değişkenliği
• Bİnsanın ruhsal yapısının ve mizacının farklı olması
• CDini metinlerdeki müteşabih ifadelerin varlığı
• DMütercimlerin tercüme faaliyetlerinde yaptığı hatalar
• EHilafet ve yönetim konularındaki siyasi anlaşmazlıklar

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Ehl-i Sünnet'in iki ana kelam ekolü olan Matüridiyye ve Eş'ariyye, birçok temel meselede uzlaşmakla birlikte bazı konularda farklılaşmışlardır. Matüridiyye ekolü insanın cüzi iradesini müstakil bir vasıf kabul ederek insanın fiillerinden sorumlu olduğunu vurgularken, Eş'ariyye ekolü insan fiillerini Allah'ın yarattığı ve insanın da bunu kesb ettiği görüşünü savunmuştur. Ayrıca Matüridiyye akılla Allah'ın varlığının bilinebileceğini söylerken, Eş'ariyye vahiy ulaşmadan akılla sorumlu olunamayacağını belirtmiştir. Buna göre Eş'ariyye ekolünün akıl ve irade hususundaki bu yaklaşımının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

• AAllah'ın mutlak kudretini ve tek yaratıcı olduğunu ön planda tutması
• Bİnsanın özgür iradesini kader anlayışından tamamen bağımsız sayması
• CAkla vahiyden daha üstün bir bağlayıcılık yetkisi tanıması
• DDinî yükümlülüklerin toplumsal uzlaşı ile belirlendiğini kabul etmesi
• EPeygamberlerin tebliğ yapmadan da toplumları sorumlu tutabileceğini savunması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Fıkıh ekollerinin hüküm çıkarma metodolojilerinde belirleyici bazı özellikler öne çıkmaktadır. Bir mezhep kurucusu, içtihatlarında Hz. Muhammed'in yaşamını sürdürdüğü ve vahyin nüzulüne tanıklık eden şehrin halkının örfünü, toplu uygulamasını (amel-i ehl-i Medine) mütevatir haber mesabesinde görerek diğer haber-i vahidlere tercih etmiştir. Bu metodolojik yaklaşımla şekillenen fıkhi ekol aşağıdakilerden hangisidir?

• AHanefilik
• BMalikilik
• CŞafiilik
• DHanbelilik
• ECaferilik

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada